Valentijn de Heer – NVRLND

Valentijn de Heer debuteerde een paar jaar geleden met de prachtige roman Beste mevrouw Eva. Zijn tweede boek is even sterk. In NVRLND is de hoofdpersoon weer een jongen uit een verscheurd gezin. Op latere leeftijd wordt hij bewust van zijn trauma’s en reist hij op aanraden van zijn therapeut naar Californië om het landgoed Neverland te bezoeken, een plek waar hij als kind vaak in gedachten heen vluchtte. Zoals in iedere goede roman vindt de hoofdpersoon niet wat hij zoekt en krijgt hij wel wat hij dacht niet te zoeken.

Yolanda Entius – Abdoel en Akil

Eerder las ik van Entius de indrukwekkende roman Om en nabij. Abdoel en Akil is een korte roman uit 2017 en vertoont overeenkomsten met de manier van vertellen in Om en nabij. Zij weet heel sterk in alledaagse taal de levens van haar personages te beschrijven, waarbij het lijkt alsof er niets aan de hand is. Trauma’s worden niet uitgesproken, maar je voelt heel sterk het verborgen leed en de onmacht om dit te delen met iemand.

Ester Naomi Perquin - Tot alles in beweging komt

Ester Naomi Perquin is vooral dichter. In de periode 2017-2019 was zij de Dichter des Vaderlands, eerder was zij stadsdichter van Rotterdam. Tot alles in beweging komt is haar romandebuut. De hoofdpersoon Ela werkt als bewaakster in een gevangenis. Zij is ook moeder en heeft een ingewikkelde relatie met haar twee broers en met haar moeder. Delen van de roman lezen als een dagboek, andere stukken hebben de vorm van gevangenisrapporten. Het is een rijk boek met meerdere verhalen die zij kundig mengt in een directe stijl.

Ernest van der Kwast - Schooljaren

De Rotterdammer Ernest van der Kwast schrijft verhalen, columns en romans en is presentator. In 2010 brak hij landelijk door met het humoristische Mama Tandoori. Zijn nieuwste roman is geschreven in de stijl van deze bestseller. Schooljaren speelt zoals de titel al zegt op de middelbare school: overspannen docenten, schoolfeesten en rondhangen met vrienden zijn herkenbare ingrediënten voor een ontroerend coming-of-age verhaal.

Yanaika Zomer - Heremietdagen

Yanaika Zomer debuteerde met de poëziebundel U heeft nog 43 ongelezen gedichten. Het zojuist verschenen Heremietdagen is haar prozadebuut. Meira is een vrouw van eind dertig, ze is gelukkig getrouwd met haar jeugdliefde Sam en heeft twee kinderen. Ze komt online in contact met kunstenaar Monk en koopt een schilderij van hem. De twee blijven online in gesprek. Monk, die ook een partner heeft, is belangstellend en zorgzaam en het contact groeit uit tot een relatie. Daarnaast heeft Meira de zorg voor haar jongdementerende moeder die snel achteruit gaat. Het verhaal is geheel vanuit Meira geschreven, het heeft spanning en vaart en weet te ontroeren.

Daniël Dee – Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt

Daniël Dee is bekend als dichter - in 2013-2014 was hij stadsdichter van Rotterdam - maar hij schrijft de laatste jaren steeds meer proza. Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt kun je niet helemaal een roman noemen. Het boek bestaat zo op het oog uit autobiografische scènes van een middelbare man die zijn zekerheden in het leven aan het verliezen is en bij zichzelf te rade gaat. Hij is gescheiden en heeft een nieuwe liefde gevonden, die echter nog bij haar man woont. Het boek bestaat uit anekdotes, overpeinzingen die vaak in geklaag overgaan, herinneringen aan zijn onfortuinlijke jeugd en liefdesverklaringen aan Natisha.

Arnon Grunberg – Het aanwezige been

 

Er zijn schrijvers die ieder jaar wel een goed boek uitbrengen, maar die ik toch te weinig lees. Arnon Grunberg is zo’n schrijver. Deze onlangs verschenen verhalenbundel bevat verhalen die hij schreef vanaf 2013; de meeste zijn eerder verschenen in tijdschriften of als bibliofiele uitgaven. Zijn personages hebben meestal het beste met de wereld voor, maar schieten uiteindelijke tekort in wat zij willen bereiken. Het levert hilarische situaties op maar ook rampen liggen op de loer. Lees je alle verhalen achter elkaar, zoals ik deed, dan bekruipt je meer en meer een gevoel van zinloosheid.

Benny Lindelauf - Het licht tussen onze vingers

Benny Lindelauf is vooral bekend als kinderboekenschrijver; Het licht tussen onze vingers is zijn debuutroman voor volwassenen. Het verhaal begint met een man die ondersteboven in een eik hangt met een ooievaarskuiken in zijn hand; onder hem is een gietijzeren hek met punten. Hij begrijpt evenmin als de lezer hoe hij hier terecht is gekomen, maar aan het eind van het boek lijkt het volkomen logisch dat hij daar hangt. De man heet Walter en hij is al dertig jaar rijinstructeur, totdat hij voor langere tijd door de bedrijfsarts naar huis wordt gestuurd: zijn been vertoonde spasmen, de oorzaak lijkt neurologisch, maar het kan ook stress zijn. Walter laat zijn vrouw hier niets van weten. 

Adriaan van Dis – Alles voor de reis

 

Adriaan van Dis heeft een heerlijke voorleesstem; ik luister zijn boeken daarom liever dan dat ik ze lees. In Alles voor de reis schrijft hij over het afscheid van zijn vriendin. Achtendertig jaar had hij een relatie met Eefje, terwijl zij ook een relatie met een ander had: ‘die ander’, zoals Van Dis hem noemt. Hij zit aan haar bed in het hospice en samen reizen zij naar verleden, denken terug aan hun gezamenlijke uitstapjes, hun werk voor de televisie en zijn vlucht naar Parijs. En altijd was er toch die ander.

Stéphanie Hoogenberk – We hebben het over je gehad

 

Al tijden volg ik De Shitshow van Stéphanie Hoogenberk en Janneke van der Horst. De twee delen wekelijks in deze podcast hun ergernissen en geven en passant fijne kijk- en leestips. Hun irritaties en analyses gaan vaak over communicatie of het ontbreken ervan. Ze kunnen zich soms wat overdreven storen aan dingen en dat is ook het aantrekkelijke van deze podcast. Maar naast het bieden van amusement delen zij hele persoonlijke dingen met de luisteraars en kijken zij kritisch naar zichzelf. Deze combinatie van lichte humor en zelfanalyse lees je terug in We hebben het over je gehad.

Bibi Dumon Tak – De dag dat ik mijn naam veranderde

De dag dat ik mijn naam veranderde is een aangrijpend verhaal over een vrouw die het contact met dierbaren wordt onthouden en hier terecht zeer boos over is. Anna’s jongere zus Lize overlijdt aan kanker en de ex van deze zus verbiedt haar contact te hebben met haar twee neefjes. De impact op haar leven is groot en roept herinneringen op aan haar jeugd en aan de verstoorde relaties met haar mannelijke familieleden. Bibi Dumon Tak vertelt het verhaal via twee lijnen: het verhaal van de ziekte en het sterfproces van Lize en het verhaal na de dood van haar zus. Het boek is autobiografisch, de auteur stelt op de achterflap dat het is ‘geworteld in een waargebeurde familiegeschiedenis’.

Ine Boermans – Een grillig soort grind

Een grillig soort grind is de derde roman van Ine Boermans. De hoofdpersoon is opgegroeid in een klein dorp, in een gezin met een narcistische vader en een moeder die slechts bij zijn afwezigheid haar dochter van goedbedoelde wijze lessen kon voorzien, terwijl ze met een vriendin rum-cola’s achteroversloeg. Amelia is vooral op zichzelf aangewezen. Ze blikt terug op haar leven om er iets van te begrijpen. 

Bibi Dumon Tak - Rimpeling

Ik heb weinig van Bibi Dumon Tak gelezen, maar alles wat ik van haar las vond ik geweldig. Heel mooi was ook de uitzending van Zomergasten waarin zij een paar jaar geleden te gast was. Rimpeling is een novelle met een hoofdpersoon die op de eerste pagina door een val overlijdt. In de terugblik op haar leven weet Dumon Tak klein geluk, aangedaan leed en eenzaamheid goed te combineren. Daarbij bevat het verhaal een spannend element en speelt dierenliefde een grote rol in het beschreven leven. Het wordt allemaal gepresenteerd in een prachtige, directe stijl. Af en toe is de toon opgewekt, maar het verhaal maakt ook zeer weemoedig.

Mariken Heitman – De wateraap

Van Mariken Heitman las ik eerder De mierenkaravaan. De wateraap is haar succesvolle debuut uit 2019. In beide boeken speelt natuur een belangrijkje rol, in De wateraap wil biologiestudent Elke afstuderen op de hypothese dat de voorouders van de mens een periode in de evolutie deels waterdieren waren. De theorie wordt door wetenschappers niet meer serieus genomen, maar Elke reist naar Wenen om daar onderzoek te doen bij Lena, die eerder een boek schreef over de wateraap. Elke is misschien minder geïnteresseerd in de wetenschappelijke bewijsbaarheid van de theorie, maar meer in overgangsvormen in het algemeen: het idee dat de mens deels een waterdier is en dat ze zelf ook maar ten dele een vrouw is.

Laura van der Haar – De kuil

Van Laura van der Haar las ik diverse boeken, die allemaal heel verschillend zijn. Ze heeft het talent om in ieder genre een eigen geluid te laten horen. Over De kuil uit 2023 kun je zeggen dat het verhaal clichématig is: Kasja is een jonge vrouw, die samenwoont met haar vriend Lennart; zij wordt verliefd op een andere man. Maar Van der Haar verbindt dit gegeven knap met een tweede verhaallijn: de zus van Lennart ligt in coma nadat zij in het bos uit een boom is gevallen. Lennart vermoedt dat er meer zit achter deze val en blijft in het bos speuren naar aanwijzingen in de bodem. 

Nadia de Vries - Kleinzeer

Na het lezen van de recente novelle Magenta van Nadia de Vries was ik benieuwd naar haar autobiografische boek Kleinzeer uit 2019. Ik had het al vaak zien liggen en wist dat zij hierin schreef over haar ziektes. Als kind leefde zij enkele jaren in het besef dat zij leed aan een dodelijke ziekte en dat zij nooit oud zou worden. Het ontsloeg haar van allerlei verplichtingen en keuzes in het leven rond studie, werk en relaties. Nadat zij tegen de verwachtingen in toch genezen was verklaard was zij de oriëntatie op het leven kwijt en werd zij depressief. Al snel ondervond zij dat er heel anders werd gekeken naar lichamelijk lijden dan naar geestelijk lijden. In Kleinzeer beschrijft zij dit proces.

Nadia de Vries – Magenta

Nadia de Vries kwam eerder dit jaar met Overgave op commando, een van de beste Nederlandstalige romans van dit jaar, en onlangs verscheen in de kleurenreeks van uitgeverij Oevers de novelle Magenta. Ik verwachtte er veel van en die verwachting kwam uit. Het verhaal is eenvoudig: een vrouw van vijfendertig ontdekt dat haar man vreemdgaat en neemt wraak. Zij doet dit door een verbond te sluiten met een mug, zij vraagt haar om haar man te steken en hem een ernstige ziekte te bezorgen.

Bertram Koeleman – Een luisterend oog

 

Na twee verhalenbundels en drie romans is dit het zesde boek van Bertram Koeleman; Een luisterend oog is een korte roman en helemaal in de stijl die ik van hem ken: goed geschreven, spannend en vreemd. Het draait om een kunstwerk van de jonge kunstenaar Boris Němec, Can You See Me? Maarten is een Nederlandse man van rond de zeventig. Hij ziet de foto hangen op een tentoonstelling en is meteen verkocht. Zijn vrouw, ook kunstliefhebber, maakt vaker mee dat haar man obsessief met iets bezig is, maar de vele uren dat hij voor de foto zit maken haar bang. Maarten denkt dat er een figuur op de foto te zien moet zijn, het laat hem niet los.

Mark van Leeuwen – Charlotte

 

De in Rotterdam geboren Mark van Leeuwen is schrijver en vertaler. Hij is net als ik een groot liefhebber van het werk van Bob den Uyl. Samen met Ivar Schutte gaf hij enige tijd het jaarlijkse Bobschrift uit, een bundeling verhalen en artikelen van en over Bob den Uyl. Onlangs verscheen de novelle Charlotte, waar ik nieuwsgierig naar was omdat ik verwachtte de invloed van Bob den Uyl erin te zullen lezen.

Lodewijk van Oord – Niemand is van hier

De derde roman van Lodewijk van Oord (uit 2019) speelt in Oost-Afrika. Ik had het boek al een tijdje klaarliggen en na het lezen van zijn essay Protesteren voor beginners werd het tijd om Niemand is van hier te lezen. Van Oord woonde zelf jarenlang in Afrika: hij werkte in Swaziland en ik vermoed dat hij Maputo, de hoofdstad van Mozambique, goed kent. In de roman vertelt hij twee verhalen. Accountant Fliers van Deventer is door een fraudezaak in opspraak geraakt. Hij vertrekt voor enige tijd naar Mozambique en verblijft in de villa in een gated community even buiten Maputo. De biologe Rineke Friedl reist naar het kleine Franse eiland Île Europa in de straat van Mozambique om te onderzoeken hoe de rattenplaag aldaar te bestrijden is. De twee ontmoeten elkaar even op het vliegveld, maar zien elkaar verder niet, Tussen de twee verhalen zijn wel paralellen te trekken.