Marius Huender & Dik Vuik - Het Kralingse Bos

 Marius Huender en Dik Vuik kennen het Kralingse Bos door en door. Zij geven er al jaren rondleidingen en publiceerden eerder over het bos. In dit boek is de hele geschiedenis van het grootste stadspark van Rotterdam vastgelegd, een ‘boschpark’ is een beter woord. In het rijk geïllustreerde boek beschrijven zij de ontstaansgeschiedenis van het bos en is er bijzondere aandacht voor de oorlogsjaren. Zij staan stil bij de waarde van de natuur en de biodiversiteit in het gebied, want zoals de auteurs aangeven: ‘Steden worden woestijnsteden zonder dit soort plekken.’

Bibi Dumon Tak – De dag dat ik mijn naam veranderde

De dag dat ik mijn naam veranderde is een aangrijpend verhaal over een vrouw die het contact met dierbaren wordt onthouden en hier terecht zeer boos over is. Anna’s jongere zus Lize overlijdt aan kanker en de ex van deze zus verbiedt haar contact te hebben met haar twee neefjes. De impact op haar leven is groot en roept herinneringen op aan haar jeugd en aan de verstoorde relaties met haar mannelijke familieleden. Bibi Dumon Tak vertelt het verhaal via twee lijnen: het verhaal van de ziekte en het sterfproces van Lize en het verhaal na de dood van haar zus. Het boek is autobiografisch, de auteur stelt op de achterflap dat het is ‘geworteld in een waargebeurde familiegeschiedenis’.

Annelies Verbeke – Dertig dagen

Het verhaal in de roman Dertig dagen beslaat een periode van dertig dagen, Verbeke beschrijft het in dertig hoofdstukken. De hoofdpersoon is Alphonse. Hij komt uit Senegal en was muzikant. Met zijn vriendin Kat is hij verhuisd van Brussel naar de Vlaamse Westhoek, waar hij geld verdient als huisschilder en klusjesman. Iedere dag komt hij bij Vlamingen over de vloer die al snel hun hart voor hem openen. Hij hoort hele persoonlijke en vaak bizarre verhalen. Alphonse heeft iets van een heilige; hij komt mensen in nood tegen en helpt ze met een vanzelfsprekendheid die bijzonder is. Hij stelt zichzelf op zo’n moment geen vragen en oordeelt ook niet.

Peter Groenendijk – je suis Ahmed

In Je suis Ahmed beschrijft journalist Peter Groenendijk Ahmed Aboutaleb als burgemeester van Rotterdam. Maar het boek is meer dan dat, het geeft ook een beeld van vijftien jaar Rotterdamse geschiedenis. De focus ligt op de politiek, maar vanzelf komen daar de problemen van de grote stad bij, en - omdat Aboutaleb een nationale publieke figuur is en zich liet horen in het politieke debat - gaat het ook over landelijke onderwerpen, zoals integratie, drugs, voetbalhooligans, woningbouw en terrorisme. Onze burgermeester was een rouwdouwer die vaak pochte over zijn eigen kwaliteiten, maar door zijn overtuigingskracht en doorzettingsvermogen heeft hij ook veel kunnen betekenen voor de stad.

Ronald van Raak – Spelen met waarden, betalen met gedachten

 

Ronald van Raak zat namens de SP in het parlement en is nu hoogleraar aan de Erasmus Universiteit. Ik las dat hij in ongeveer dezelfde tijd als ik filosofie en maatschappijgeschiedenis studeerde, maar kan mij hem niet meer voor de geest halen. In dit bescheiden boek behandelt hij het denken van de twee grootste filosofen die Nederland heeft gekend. Zij werden beiden lange tijd gehaat, maar ook vereerd. Van Raak legt in kort bestek helder een aantal ideeën van de twee bloot, maar ik begrijp niet helemaal wat zijn inzet is met dit essay.

Pauline Slot - Een jaar met Simon

Pauline Slot las in één jaar in chronologische volgorde alle tweeënvijftig romans van Vestdijk. Ik ben met een vergelijkbaar project bezig – weliswaar niet in één jaar en in willekeurige volgorde – maar voelde verwantschap en wilde haar boek meteen lezen. Haar motieven om het te doen zijn persoonlijk; haar vader was overleden en zij zocht, zoals de achterflap meldt, houvast bij een oude leesliefde. Naast een leesavontuur is het boek ook een persoonlijk verhaal geworden. Met haar moeder gaat het steeds slechter en zij overlijdt aan het einde van het jaar. Maar het persoonlijke zit ook in de manier waarop zij omgaat met Vestdijk in dit ‘gearrangeerd huwelijk’.

Remko van Bork – Rotterdam Popstad

Rotterdam Popstad is een monumentaal naslagwerk over zeventig jaar Rotterdamse popmuziek. Het is meer dan vijfhonderd pagina’s dik en bevat veel fotomateriaal. Het is lastig om zo’n breed onderwerp, met de hang naar volledigheid, behapbaar te presenteren. Popmuziek kent vele genres en bijbehorende subculturen. Kies je voor een chronologische benadering dan krijgt deze diversiteit te weinig aandacht, maar behandel je het puur thematisch dan doe je de ontwikkelingen binnen de popmuziek weer tekort. Remko van Bork combineert dit op een weloverwogen manier. Er zijn hoofdstukken over soul, metal, punk en andere genres en hoofdstukken die een periode behandelen. Ik las het boek met veel plezier en herkenning.

Jan Brokken – De weemoed van de reiziger

Jan Brokken (1949) heeft inmiddels een enorm oeuvre op zijn naam staan. Ik heb een handvol boeken van hem gelezen en waar hij ook over schrijft, het is altijd goed. De weemoed van de reiziger is uit 2025 en bestaat uit veertien verhalen op veertien plekken. Jan Brokken is een reiziger, hij schrijft prachtig over de plekken die hij bezoekt. In deze bundel koppelt hij iedere plek aan een bijzonder persoon zoals een dichter, schrijver of componist. Hij weet daarbij altijd mooi een persoonlijke draai aan het verhaal te geven.

Ine Boermans – Een grillig soort grind

Een grillig soort grind is de derde roman van Ine Boermans. De hoofdpersoon is opgegroeid in een klein dorp, in een gezin met een narcistische vader en een moeder die slechts bij zijn afwezigheid haar dochter van goedbedoelde wijze lessen kon voorzien, terwijl ze met een vriendin rum-cola’s achteroversloeg. Amelia is vooral op zichzelf aangewezen. Ze blikt terug op haar leven om er iets van te begrijpen. 

Olga Tokarczuk – De Jacobsboeken

Het lezen van de Nederlandse versie van Księgi Jakubowe is een uitdaging waar ik enkele maanden over heb gedaan. Dat het boek meer dan negenhonderd pagina’s dik is, is niet de enige reden dat het een werk is waar je de tijd voor moet nemen. Het verhaal gaat over het leven van de zelfbenoemde messias Jacob Frank (1726-1791) en zijn volgelingen, maar het verhaal is universeel en je kunt eenvoudig parallellen trekken met onze tijd. Het boek is zowel fictie als non-fictie, het gaat over geschiedenis, filosofie, ideologie, menselijke verhoudingen, familie, oorlog, liefde en dood. Daarbij houdt Tokarczuk ervan om dingen - ideeën, gewoonten, tradities - om te keren en heeft zij een speciaal oog voor grensgevallen. Het werk is opgedeeld in zeven boeken, het bevat afbeeldingen, citaten in diverse talen en een uitgebreide verklarende woordenlijst. Księgi Jakubowe is uit 2014, de Nederlandse vertaling van Karel Lesman werd in 2019 uitgebracht. Ik vermoed dat dit een van zijn grootste vertaalprojecten is geweest. 

Annelies Verbeke – Slaap!

Gisteren zag ik de film Blue Moon met Ethan Hawke in een schitterende rol van Lorentz Hart, schrijver van talloze liedjes waaronder The lady Is a tramp, My funny valentine en Blue moon. Hij raakt aan lager wal en is vervreemd van zijn samenwerkingspartner, de componist Richard Rodgers. De film speelt grotendeels in één ruimte en bestaat vooral uit dialogen en monologen van Hart. Rodgers heeft net geschitterd op de première van zijn nieuwe musical Oklahoma! die hij schreef met Oscar Hammerstein II. Hart feliciteert hem hiermee, maar is ook verbitterd over dit succes. Hij vindt het verhaal clichématig en zijn haat richt zich op het uitroepteken in de titel, ‘but heartsinkingly aware of how lethally effective it is. He knows a hit when he sees one – and feels himself descending into failure.’ Het uitroepteken in de titel van de debuutroman van Verbeke uit 2003 is even effectief.

Annelies Verbeke – September

In de jaren 2022/2023 bracht uitgeverij Das Mag een serie van twaalf boekjes uit met als titels de maanden van het jaar. Rob van Essen, Saskia de Coster, Bregje Hofstede en andere schrijvers tekenden voor een deeltje. Annelies Verbeke schreef September en las hiervoor haar agenda’s van de afgelopen vijftien jaar door. Zij geeft ermee een beeld van haar leven en ze schrijft tussendoor over kunst en literatuur, waarbij ze blijft gefocust op de maand september.