Eric Westerveld - Westwaarts

Het reizen zat journalist en Rotterdammer Eric Westerveld al jong in het bloed. Als tiener trok hij met een rugzak door heel Europa, later volgde Azië en andere delen van de wereld. Hij had ooit zeilen geleerd, maar vanaf 2011 toen hij en zijn vrouw Karin de Catherine kochten, werd varen een alternatief voor hun trektochten: eerst in Nederlandse wateren, vervolgens langs Europese kusten. Het plan rijpte om een lange zeezeiltocht te maken en in 2019 was het zover. Zij voeren westwaarts de oceaan over, langs vele Caribische Eilanden en de kust van Panama. Zij volgden het spoor van Columbus en overal was zijn erfenis zichtbaar. In Westwaarts weet Westerveld perfect de historische verhalen over de vier reizen van Columbus te combineren met de zeereis met de Catherine.

Simon Vestdijk – Het schandaal der Blauwbaarden

Verwijzingen naar het sprookje van Blauwbaard tref je aan in diverse romans van Vestdijk, zoals Juffrouw Lot, De onmogelijke moord en Een huisbewaarder, alle drie uit de periode 1965 - 1966. Het gaat dan vooral om een geheime kamer, waar iemand absoluut niet in mag komen; de figuur Blauwbaard zelf wordt in deze romans minder genoemd, hoewel (potentiële) lust- of seriemoordenaar nooit ver weg zijn bij Vestdijk. Het schandaal der Blauwbaarden is de negenenveertigste roman van Vestdijk en kwam uit 1968. In dit boek draait het helemaal om de persoon Blauwbaard, of eigenlijk om verschillende Blauwbaarden.

Astrid Haerens – Erosie

De Vlaamse Astrid Haerens is schrijver, dichter, performer en onderzoeker. Met haar poëziedebuut Oerhert werd zij onder meer genomineerd voor de C. Buddingh’ prijs 2023. Erosie is haar tweede roman. Het verhaal gaat over vriendschap en vriendschapsverdriet. De hoofdpersoon is Helle, ze is eind dertig en een succesvol kunstenaar. Zij heeft zich verschanst op een Duits Waddeneiland en blikt terug op haar leven met haar hartsvriendin. De korte hoofdstukken spelen afwisselend op het eiland en in het verleden, waar chronologisch het verhaal van de vriendschap en het uit elkaar groeien wordt verteld. Omdat je alleen het perspectief van Helle leest, krijgt het verhaal iets claustrofobisch. Je voelt het intense van het geluk dat zij samen beleefden, maar ook van haar verdriet en haar wanhopige vragen.

Tony Vanderheyden & Marc Buelens – Nooit meer zeker

Je hoeft de televisie maar aan te zetten, of de (digitale) krant open te slaan of je hoort dat we in onzekere tijden leven. Tegelijkertijd zijn we in vergelijking met een paar decennia geleden gelukkiger, gezonder en welvarender dan ooit. Het gevoel van onzekerheid is denk ik vooral toegenomen, niet de onzekerheid zelf. De media zullen hier absoluut invloed op hebben gehad, maar hoe deze invloed werkt, is moeilijk exact vast te stellen. Nooit meer zeker sluit naadloos aan op dit gevoel van onzekerheid. Tony Vanderheyden en Marc Buelens behandelen het onderwerp in de volle breedte, zonder dat zij te veel de filosofische diepte in gaan. Het boek is vooral te lezen als een inleiding op het onderwerp.

Daniël Dee – Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt

Daniël Dee is bekend als dichter - in 2013-2014 was hij stadsdichter van Rotterdam - maar hij schrijft de laatste jaren steeds meer proza. Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt kun je niet helemaal een roman noemen. Het boek bestaat zo op het oog uit autobiografische scènes van een middelbare man die zijn zekerheden in het leven aan het verliezen is en bij zichzelf te rade gaat. Hij is gescheiden en heeft een nieuwe liefde gevonden, die echter nog bij haar man woont. Het boek bestaat uit anekdotes, overpeinzingen die vaak in geklaag overgaan, herinneringen aan zijn onfortuinlijke jeugd en liefdesverklaringen aan Natisha.

Michael ter Maat – Demarcaties

 

Voor het najaarsnummer van Awater (2025) schreef ik de volgende recensie:

 

De Groningse Michael ter Maat werd in 1996 geboren in Ethiopië. Hij schrijft proza en poëzie en stond al op diverse podia. Demarcaties is zijn debuut. De titel dekt de lading van de bundel. Ter Maat onderzoekt wat er gebeurt in de kantlijn en wat zich afspeelt tussen hier en daar. Het hier is het land waar de ‘gekleurde wees’ opgroeit. Het daar is het land van herkomst, waar hij niets over kan vertellen: ‘waar de macht zetelt/ waar welk bloed aan welke handen/ welke verhalen hem voorafgingen.’ 

Arnon Grunberg – Het aanwezige been

 

Er zijn schrijvers die ieder jaar wel een goed boek uitbrengen, maar die ik toch te weinig lees. Arnon Grunberg is zo’n schrijver. Deze onlangs verschenen verhalenbundel bevat verhalen die hij schreef vanaf 2013; de meeste zijn eerder verschenen in tijdschriften of als bibliofiele uitgaven. Zijn personages hebben meestal het beste met de wereld voor, maar schieten uiteindelijke tekort in wat zij willen bereiken. Het levert hilarische situaties op maar ook rampen liggen op de loer. Lees je alle verhalen achter elkaar, zoals ik deed, dan bekruipt je meer en meer een gevoel van zinloosheid.

J.J. Voskuil – Bevrijding. Dagboeken 1981-1987

Het zesde en op een na laatste deel van de dagboeken van Voskuil beslaat het tijdvak januari 1981 - juni 1987. Het zijn de laatste jaren dat hij op het Meertens Instituut werkte. In sommige periodes schreef hij veel en gedetailleerd, dan schreef hij weer maanden niets op. Ik deed er vrij lang over om dit deel van meer dan zevenhonderd pagina’s uit te lezen. Er gebeurt niet veel in het boek, maar dat is geen bezwaar, de eerdere delen staan ook niet vol met spannende avonturen. Wat mij ging tegenstaan waren de herhalingen, de eindeloze ruzies met Lousje en zijn constante ergernissen. Ik werd Voskuil een beetje zat. Dat zal mij er overigens niet van weerhouden het volgende deel meteen na verschijning aan te schaffen.

Marleen van den Berg – Joods Rotterdam

Er is veel geschreven over de Jodenvervolging in Nederland. En ieder jaar verschijnen er ook boeken over de oorlogsjaren in Rotterdam. Een omvattende studie over Joods Rotterdam vooraf, tijdens en in de jaren na de oorlog bestond er nog niet. Dit boek van Marleen van den Berg voorziet in deze lacune. Zij beschrijft de gebeurtenissen in Rotterdam, waar de op twee na grootste Joodse gemeenschap in Nederland woonde. Hier ging het iets anders dan in andere steden, wat alles te maken had met het bombardement. Zij is daarbij kritisch op bestaande denkbeelden en laat juist zien hoe divers de omstandigheden waren waarin mensen verkeerden, met name na de oorlog. 

Hilde Sennema – Met opgestroopte mouwen

Op de achterflap van deze geschiedenis van Rotterdam staat te lezen dat Sennema op zoek gaat naar de wortels van de mythische Rotterdamse mentaliteit, bedoeld wordt natuurlijk de mentaliteit van opgestroopte mouwen en het ‘niet lullen maar poetsen’. Dat is niet helemaal waar, het boek is vooral een goed geschreven, korte geschiedenis van Rotterdam. Wil je iets over de achtergronden van Rotterdam weten, over de explosieve groei van de arbeidersstad aan de Maas, over het verhaal hoe Rotterdam een wereldhaven werd of over de stedenbouwkundige ideeën en uitgevoerde projecten dan is dit een prima inleiding. 

Thomas Heerma van Voss – VHS

Pas nadat ik VHS had uitgelezen, tijdens een treinreis van Tilburg naar Rotterdam, zag ik dat het boekje een onderdeel is van een reeks die Mijn eerste liefde heet: ‘Bekende auteurs schrijven een brief aan hun eerste grote liefde’, in het geval van Thomas Heerma van Voss is dit een brief aan zijn jeugdvriend, maar zijn grote liefde is de videoband en Anne Marie, de eigenaresse van videotheek Filmplan.

Kassia St Clair – Het geheime leven van kleuren

Sinds een paar maanden woon ik in Tilburg en voor de verhuizing heb ik mijn boekenkasten grondig opgeruimd: zo’n 700 boeken zijn naar vrienden, boekenkastjes en andere goede doelen gegaan. Dat neemt niet weg dat ik bij ieder boekenkastje toch even stilsta om te zien of er iets te vinden is wat ik wil lezen. Deze week trof ik Het geheime leven van kleuren aan en kon het boek niet laten staan. Dit is de negende druk uit 2018 van dit bijzonder populaire boek. In de tijd dat ik in de boekwinkel stond heb ik er veel van verkocht, voornamelijk als cadeauboek. Er is inmiddels een herziene en aangevulde versie van verschenen met nog meer verhalen over kleuren. Wellicht dat daarom deze verouderde versie in het kastje is terechtgekomen.