Will Kranendonk – Aeon

Will Kranendonk debuteerde in 2022 met de roman De geliefden. Zij schrijft ook kinderboeken en publiceert in literaire tijdschriften. Aeon is haar tweede roman, waarin zij een aantal onderwerpen uit haar debuut verder heeft uitgewerkt. Haar personages zijn vrouwen die een ander leven willen maar moeilijk in staat zijn een nieuwe stap te zetten. In De geliefden waren dit twee vrouwen die terugkijken op hun leven waarin zij misschien niet de juiste keuzes hebben gemaakt. In Aeon heeft Kranendonk dit thema veel dwingender neergezet. De vrouwen zitten muurvast en kunnen door dwang en mishandeling nauwelijks een kant op. Ook qua stijl steekt Aeon boven haar debuut uit.

Herman Koch – Het Diner

Het Diner is een absolute klassieker. Het kende al meer dan 100 drukken, is in tientallen talen vertaald en is vier keer verfilmd. Het is deze maand het boek in de campagne Heel Nederland Leest. Zelfs voor deze campagne, waarbij mensen het boek gratis kunnen afhalen in de bibliotheek, is de oplage enorm omdat praktisch alle bibliotheken in Nederland meedoen. Er worden deze maand bijna 300.000 exemplaren van Het Diner uitgedeeld en op talloze plekken wordt er over het boek gepraat. Dat doet natuurlijk de vraag rijzen wat dit boek zo succesvol maakt.

Rein Hannik – Liever geen bloemen

De Rotterdammer Rein Hannik schreef eerder twee meesterlijke boeken: Coef, over zijn getraumatiseerde moeder, en de roman Keukendrinkers, die in 1979 speelt en waarin hoofdpersoon Rinus pogingen onderneemt een vaste baan te krijgen. Dezelfde Rinus is samen met Rogge het hoofdpersonage in Liever geen bloemen. Het verhaal speelt aan het eind van de vorige eeuw: de millenniumwisseling is al in zicht. De twee veertigers willen echt iets van hun leven maken en besluiten een wietplantage te starten.

Herman Koch – De overbodigen

Op 1 november is de CPNB-campagne Heel Nederland Leest gestart. In de bibliotheek kun je dan gratis een exemplaar afhalen van Het Diner van Herman Koch. Omdat ik twee leesclubs verzorg waarin we deze klassieker bespreken wilde ik ter voorbereiding niet alleen Het Diner herlezen, maar ook Kochs recentste boek De overbodigen. Het verhaal heeft veel overeenkomsten met het geschenk van dit jaar. Ook hier spelen twee echtparen de hoofdrol en is er iets ergs gebeurd, waardoor de verhoudingen op scherp komen te staan.

Simon Vestdijk – Het spook en de schaduw

Het spook en de schaduw is Vestdijks vierenveertigste roman. Het boek kwam uit in 1966. Hij schreef het in maart en april 1965, een verbluffend korte tijd voor een boek van bijna 350 pagina’s. Maarten ’t Hart vond de roman niet geslaagd vanwege het optreden van echte spoken en het eindeloos ouwehoeren erover, maar ook vanwege de nodeloos lange zinnen en het gebruik van rare woorden. Pauline Slot is daarentegen wel positief omdat Vestdijk hier huiveringwekkend schrijft over het dader-slachtofferthema, al is de bewuste passage maar kort.

Detlev van Heest – Dit was het

In 2023 stond Detlev van Heest na het verschijnen van Parkeren in Hilversum weer in de belangstelling, althans bij een klein publiek liefhebbers, waarvan ik er één ben. Twee jaar later verscheen De resten van een mens en onlangs kwam hij met zijn derde boek in korte tijd: Dit was het. Op het titelblad is het woord roman, dat nog wel bij Parkeren in Hilversum stond vermeld, verdwenen en de titel duidt op een afsluiting van iets: misschien is dit wel zijn laatste boek.

Raymond Swaep - Scharlaken

Raymond Swaep is Rotterdammer en schrijft veel over de stad. Scharlaken is zijn debuutroman. Het spannende verhaal speelt in het Rotterdam van de jaren twintig van de vorige eeuw. Hij weet de lezer helemaal mee te nemen in de sfeer van de vooroorlogse stad. Hoofdpersoon is de jongeman Scharlaken die op een smerig kamertje in het Achterklooster woont. Hij is arm en wanneer hij een advertentie ziet voor assistent van een pandjesbaas solliciteert hij en wordt hij tot zijn eigen verbazing aangenomen. Het is een stap die zijn leven op zijn kop zet.

Ananda Serné – IJsberenprotocol

IJsberenprotocol is de sterke titel van de tweede roman van de Nederlandse Ananda Serné. De schrijfster woont in Noorwegen, maar werd in Rotterdam geboren. Het verhaal speelt in Spitsbergen, waar hoofdpersoon Eira als writer in residence verblijft in een onderzoeksdorp. Zij woont in bij een groep biologen: ‘De deuren van hun huis mogen niet op slot, want als er een ijsbeer het dorp in komt, moet je snel naar binnen kunnen vluchten.’ 

Ray Bradbury – Fahrenheit 451

Naar aanleiding van De Week van het verboden boek kocht ik deze klassieker uit 1953. De dystopische roman kreeg bij verschijnen veel positieve kritieken, maar het boek werd ook op sommige scholen gecensureerd of verboden. De censuur op dergelijke boeken is de laatste jaren in Amerika toegenomen. De ironie is dat Fahrenheit 451 juist gaat over censuur en boekverbranding. Dat wordt meestal niet als reden voor censuur aangegeven, veeleer gaat het over ‘explicit language, controversial themes, and societal critiques. Some communities find its content inappropriate for younger audiences or fear it might challenge traditional values.’

Jeroen Dera – De Spagaat

Jeroen Dera is literatuurwetenschapper en schreef al veel over literatuuronderwijs. In De spagaat heeft hij het onderzoek naar de leescultuur van jongeren samengebracht. Aan veel van dit onderzoek heeft hij zelf meegewerkt en aan alles lees je dat hij goed thuis is in het onderwerp. De doelgroep is soms lastig te onderzoeken en ook daarom formuleert hij vaak voorzichtig en onderbouwt hij zijn beweringen met cijfers. Naast dat het een wetenschappelijk gedegen verhaal is over leescultuur van jongeren is De spagaat ook toegankelijk en prettig geschreven. Het is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in jonge lezers in tijden van ontlezing.

Koos van Zomeren – Een deur in oktober

Een deur in oktober is een merkwaardig boek. Het verscheen eind 1999 en op het wikkel van mijn versie staat ‘De laatste/eerste roman van deze eeuw’ en als extra vermelding: ‘met de allure van een thriller’. Er zit zeker wat spanning in het verhaal dat draait om twee dagen in het leven van galeriehouder W.B. Walter, maar het boek zit ook vol dubbele bodems, beschouwingen en grapjes, zaken die je niet vaak ziet in zogenaamde spannende boeken.

Michael Berg – Een echte vrouw

Het lezen van de thrillers van Michael Berg heeft iets verslavends. Prettig is ook dat bijna al zijn boeken online zijn te lezen via de app van de bibliotheek. Vooral als je al zwaar beladen op pad bent, dan is het handig als je op je telefoon kunt lezen, want lezen in de trein is voor mij een vereiste. Een echte vrouw uit 2010 is zijn derde thriller. De hoofdpersoon is net als in andere boeken van Berg de Nederlands-Franse journaliste Chantal Zwart. Haar baas bij het radiostation waar zij werkt, wordt door een automobilist doodgereden. De politie denkt aan een ongeval, maar Chantal twijfelt hier sterk aan.