vrijdag 24 mei 2019

Bill Bryson – At home

Bill Bryson schrijft over tal van onderwerpen: taal, de geschiedenis van wetenschap, Engeland, Shakespeare en meer. Bekend zijn ook zijn vele reisboeken. Wanneer hij over geschiedenis schrijft doet hij dit vooral in de breedte. Je leest zowel over vorsten en vorstinnen, als over bedelaars en ‘chimney sweepers’. Het dagelijkse leven heeft zijn bijzondere interesse. Daarbij houdt hij van anekdotes en kan hij vlot en beeldend schrijven. Zijn boeken zijn dik, maar lezen snel weg.

maandag 20 mei 2019

Rene de Obaldia – De Graf Zeppelin of De lijdensweg van Emile

‘De Graf Zeppelin of de lijdensweg van Émile’ verscheen in 1956. René de Obaldia doet in honderd pagina's verslag van de ondergang van Émile. Deze kleine ambtenaar wordt geconfronteerd met de almaar groeiende buik van zijn zwangere vrouw. De buik verstikt hem en drijft hem tot waanzin. Wanneer het kind is geboren breekt de hel echt los. Émile is ontzet door het gebrul van het ventje. Het wordt ziek en raakt meer en meer vermagerd. Voor zijn omgeving is hij bijna onzichtbaar geworden. Het boek is zowel uiterst tragisch als zeer humoristisch.

donderdag 16 mei 2019

Elske van Lonkhuyzen – Met de beste bedoelingen

Wintertuin, onderdeel van de Nieuwe Oost, geeft jonge schrijvers een podium. Het productiehuis uit Nijmegen doet veel. Zij organiseren festivals, geven workshops, bieden begeleidingstrajecten, enzovoorts. In hun stal bevinden zich ook theatermakers, muzikanten, spoken word-artiesten en meer. De meest beroemde schrijver die Wintertuin heeft voortgebracht is zonder twijfel Gerjon Gijsbers. In de Rotterdamse wijk Blijdorp althans; daar kan hij nauwelijks over straat, zonder aan zijn jasje getrokken te worden met de vraag: ‘Wanneer verschijnt je volgende boek?’

woensdag 15 mei 2019

Michel Houellebecq – Mogelijkheid van een eiland

‘La possibilité d'une île’ kwam uit in 2005. Het is een van de dikkere boeken van Houellebecq en is, zoals de meeste van zijn boeken, vertaald door Martin de Haan. ‘Mogelijkheid van een eiland’ speelt in twee verschillende tijden. Daniel 1 leeft in onze tijd. Hij is een succesvol komediant en filmmaker. Deze hoofdstukken worden consequent afgewisseld met scènes van twee millennia later. Door de ogen van Daniel 24, later 25, wordt Daniel 1 bekeken. Deze Daniels zijn latere versies van hem. Het zijn leden van een nieuwe mensensoort. In de loop van het boek kom je langzaam te weten wat er met de oude mensheid is gebeurd, hoe dit mensenras ten onder is gegaan. (Pas op, heb je het boek nog niet gelezen, hieronder geef ik veel weg van de inhoud.) 

zondag 12 mei 2019

Christine Otten – Als ik naar jou kijk, zie ik mezelf

Christine Otten laat zich graag inspireren door verhalen uit de Afro-Amerikaanse gemeenschap. De roman ‘De laatste dichters’ is gebaseerd op de levens van deze dichtersgroep. De verhalen zitten dicht op de werkelijkheid. ‘Als ik naar jou kijk, zie ik mezelf’ is een bundeling journalistieke stukken. Het boek geeft context bij boeken als ‘De laatste dichters’ en ‘We hadden liefde, we hadden wapens’. Een van de terugkerende onderwerpen is de scheidslijn tussen feit en fictie.

donderdag 9 mei 2019

Martin de Haan – Aan de rand van de wereld: Michel Houellebecq

Martin de Haan is dé vertaler van Houellebecq. Hij is daarmee vanzelfsprekend kenner en liefhebber van zijn werk. Hij ontmoet de schrijver regelmatig en is waarschijnlijk de Nederlander die hem het beste kent. Maar wat betekent het om Houellebecq te kennen? Deze gevarieerde bundel bevat journalistieke en persoonlijke stukken, en originele teksten van Houellebecq. De Haan geeft inzicht in zowel de persoon als het werk van de Franse schrijver. De rode draad is dat het werk ambigu is. En de persoon Houellebecq is niet in enkele clichés te vangen.

zondag 5 mei 2019

Patrik Ourednik - Europeana

Patrik Ouředník is een Tsjechische schrijver met een breed oeuvre. Hij schrijft poëzie, romans, essays en boeken die moeilijk binnen één genre te vatten zijn. In de jaren tachtig vluchtte hij uit Tsjecho-Slowakije. Sinds die tijd woont hij in Frankrijk. Naast schrijver is Ouředník vertaler van een groot aantal boeken. Hij vertaalt zowel van Frans naar Tsjechisch, als omgekeerd. 

woensdag 1 mei 2019

Peter Buwalda – Otmars zonen

Na ‘Bonita Avenue’ las ik direct Buwalda’s tweede roman. De twee boeken sluiten naadloos op elkaar aan. In ‘Otmars zonen’ heeft Buwalda dezelfde manier van vertellen. Hij wisselt voortdurend het vertellersperspectief en schakelt veel in de tijd. Zo zet hij een vloeiend verhaal in elkaar waarbij de spanning steeds voelbaar blijft. Het boek telt 600 pagina en is het eerste deel van een drieluik.

zaterdag 27 april 2019

Christine Otten – We hadden liefde, we hadden wapens

Robert F. Williams was een Afro-Amerikaanse burgerrechtenactivist die zich gewapend verdedigde tegen de onderdrukking van de zwarte bevolking in zijn woonplaats Monroe, North Carolina. Hij was actief vanaf eind jaren vijftig, maar moest in 1961 het land ontvluchten. Hij woonde vervolgens in Cuba en China en mocht pas acht jaar later terugkeren naar Amerika. Met zijn uitgangspunt van gewapende verdediging onderscheidde hij zich van andere zwarte leiders die geweldloos verzet predikten. Williams was een inspiratiebron voor velen, bijvoorbeeld voor mensen uit de Black Panther beweging. Hij schreef in 1962 het boek ‘Negroes with guns’, dat in 2004 werd verfilmd. 

zaterdag 20 april 2019

Nico Dijkshoorn – Ooit gelukkig

Een paar jaar geleden schreef Nico Dijkshoorn ‘Nooit ziek geweest’. In het boek gaf hij een pijnlijk beeld van zijn vader Klaas. Hij was een man die altijd in het middelpunt stond en de grappigste wilde zijn. De keerzijde was dat hij geen enkele belangstelling toonde voor zijn naaste familieleden. Nico Dijkshoorn noemt zijn vader  Klaassie en beschrijft hem als een egoïstische zak. 

vrijdag 19 april 2019

Michel Houellebecq – Serotonine

De boeken van Michel Houellebecq laten geen prettig mensbeeld zien. Zijn hoofdpersonen zijn uitermate cynisch. Zo ook de zesenveertigjarige Florent-Claude Labrouste. Op de eerste pagina’s van ‘Serotonine’ gaat hij tekeer tegen zijn ouders die hem deze vreselijke voornaam gaven. Hij haat zijn voornaam. Hij heeft zijn ouders verder niets te verwijten. Het waren voortreffelijke mensen. Het lag niet aan hen dat hij uiteindelijk gefaald heeft, dat zijn leven eindigt in pijn en verdriet. 

zondag 14 april 2019

Peter Buwalda - Bonita Avenue

Voordat ik zou beginnen aan ‘Otmars zonen’, de alom geprezen tweede roman van Buwalda, leek het mij een goed idee om eindelijk ‘Bonita Avenue’ te lezen. Het was er nooit van gekomen. Eenmaal hoorde ik Buwalda eruit voorlezen. Daar knapte ik nogal op af. Vorige week zette ik mij over mijn vooroordelen heen. Ik heb er geen spijt van. ‘Bonita Avenue’ leest als een trein. Het verhaal zit goed in elkaar en het heeft spanning. Het is een mooi boek, maar geen meesterwerk.

woensdag 10 april 2019

David Vann – Aquarium

Vorige week was David Vann in Rotterdam. Hij vertelde dat al zijn boeken samen één verhaal vertellen. De uitzondering is ‘Aquarium’. Het boek gaat niet over zijn familie en het gaat niet over zelfmoord.

zaterdag 6 april 2019

David Vann – Heilbot op de maan

‘Heilbot op de maan’ is het nieuwste boek van de Amerikaanse schrijver David Vann. Het thema is zelfmoord en het verhaal heeft direct betrekking op de zelfmoord van zijn vader. Vann heeft eerder over dit onderwerp geschreven. Het is het hoofdthema in zijn werk. Zelden heeft iemand zo intens over zelfmoord geschreven als in ‘Heilbot op de maan’.

zaterdag 30 maart 2019

Christine Otten – Om adem te kunnen halen

Christine Otten debuteerde in 1995 met de roman ‘Blauw metaal’. Zij kreeg na 2004 vooral bekendheid door haar boek ‘De laatste dichters’. Het verhaal in dit boek speelt in New York rond een bekende groep zwarte dichters, The Last Poets. Het boek is kenmerkend voor Ottens werk: gebaseerd op werkelijke personen en spelend in een milieu dat ver af staat van het hare. 

vrijdag 29 maart 2019

Erik Vlaminck – Een berg mens onder witte lakens

Ik ben een groot liefhebber van het werk van Erik Vlaminck. Ieder nieuw boek van hem koop ik direct. Vorige week verscheen zijn roman met de prachtige titel: ‘Een berg mens onder witte lakens’. Zoals vaker in zijn werk schrijft Vlaminck over mensen die zich met moeite staande weten te houden in de samenleving. 

woensdag 27 maart 2019

Ilja Leonard Pfeijffer – Grand Hotel Europa

‘Grand Hotel Europa’ is een ingenieus opgebouwde roman. Het dikke boek kreeg niet voor niets vele positieve recensies. Op de eerste pagina komt de schrijver Ilja Leonard Pfeijffer - het hoofdpersonage in het boek - met een taxi aan bij het Grand Hotel Europa. Hij maakt een praatje met de piccolo en checkt in. Montebello, de majordomus begeleidt hem naar zijn ruime kamer en verhaalt over de geschiedenis van het enigszins vervallen hotel.

zondag 24 maart 2019

Jan Siebelink – Jas van belofte

Als het schrijven van het Boekenweekgeschenk de bedoeling heeft om de gevraagde auteur te eren vanwege zijn of haar verdiensten voor de Nederlandse literatuur, dan heeft de CPNB met Jan Siebelink een prima keuze gemaakt. Zelf denk ik dat voor de promotie van het Nederlandse boek meer gebaat is bij een meer verrassende keuze: een jonge schrijver die iets nieuws kan laten zien.

vrijdag 15 maart 2019

David Vann – Klare lucht zwart

De boeken van David Vann zitten vol geweld. (Zelf)moord is een vast onderdeel in zijn werk. ‘Legende van een zelfmoord’ en ‘Goat Mountain’ spelen zich af op afgelegen plekken: een vader en zoon trekken zich terug op een eiland, drie mannen en een kind gaan op jacht. De sfeer is broeierig en dreigend. Het loopt niet goed af. ‘Klare lucht zwart’ kent een zelfde wreedheid, maar de omstandigheden en de stijl wijken af van ander werk van David Vann.

vrijdag 8 maart 2019

Barry Hines – Kes

De roman ‘Kes’ uit 1968 is een klassieker in Engeland. Het boek werd al een jaar na verschijnen verfilmd door Ken Loach, met medewerking van Hines. De film had ik al eens gezien, het boek nooit gelezen. Nu is er een Nederlandse vertaling verschenen, mede dankzij steun van Schwob. Deze club vraagt aandacht voor de mooiste vergeten klassiekers en geeft ook financiële steun hiervoor. Schwob kan niet genoeg geprezen worden.

vrijdag 1 maart 2019

Karel Capek – Prenten van Holland


In 1931 was Karel Čapek in Den Haag voor het 9e Internationale PEN-congres. Naar aanleiding hiervan noteerde hij zijn indrukken van Holland. In 2009 verscheen deze vertaling in de Moldaviet-reeks.

woensdag 27 februari 2019

David Garnett – Een man in de dierentuin

Na het succes van ‘Vrouw of vos’ bracht uitgeverij Cossee onlangs een tweede korte roman uit van de Engelse schrijver en lid van de Bloomsburygroep David Garnett. ‘Een man in de dierentuin’ is geschreven in 1924. Het boek is met veel zorg en liefde vormgegeven. Het heeft een prachtig omslag en het nawoord van vertaler Irwan Droog is verhelderend.

Martijn Neggers – De mensen die achterbleven

Vorig jaar las ik het uiterst humoristische boek ‘Spoetnik’, over een mislukte leraar maatschappijleer die vanuit Amsterdam terecht komt in de meest deprimerende straat van Helmond. ‘De mensen die achterbleven’ is het debuut van Neggers uit 2016. Het is eveneens een zeer grappig boek.

vrijdag 22 februari 2019

Esther Gerritsen – Roxy

Esther Gerritsen is erg goed in het neerzetten van treurige en soms was ergerlijke personages. In ‘Roxy’ is zij erin geslaagd een buitengewoon onaangenaam persoon te creëren. De zevenentwintigjarige Roxy is schrijfster. Zij is getrouwd met de wat oudere, geslaagde zakenman Arthur. Aan het begin van het verhaal krijgt zij ’s nachts bezoek van twee politieagenten die haar vertellen dat haar man is omgekomen bij een auto-ongeluk. Een dag later wordt eraan toegevoegd dat hij niet alleen in zijn stilstaande auto zat. Hij was samen met een meisje, dat eveneens stierf. Zij waren beiden naakt.

woensdag 20 februari 2019

Tania Heimans - Hemelsleutels

In 2015 schreef Tania Heimans met ‘Het huis met de leeuwen’ een prachtige roman. Het boek speelt in de oude diergaarde in Rotterdam en valt eerder onder literaire non-fictie. Zij debuteerde in 2008 met een geheel ander boek. In ‘Hemelsleutels’ is de hoofdpersoon een jong meisje, waarvan de moeder zelfmoord pleegt. Zij woont met haar vader in een huis in Rotterdam West. Linde voedt noodgedwongen zichzelf op. Vader ligt doorgaans in bed met een of meerdere vrouwen, hangt de kunstenaar uit of drinkt bier. Het boek speelt in de jaren zeventig.

zondag 17 februari 2019

Esther Gerritsen – De trooster

In deze roman uit 2018 slaagt Esther Gerritsen er wederom in je helemaal in de gedachtewereld van de hoofdpersoon te trekken. Jacob is conciërge in een klooster. Hij twijfelt niet aan God. Jacob is geboren met een dubbel gezicht. De ene helft staat recht, de andere helft staat scheef. Ooit woonde hij enige tijd met een vrouw samen. Zij verliet hem. De familie maakte zich zorgen om Jacob, maar hem deed de scheiding niet veel.

vrijdag 15 februari 2019

Esther Gerritsen - Superduif

‘Superduif’ is een claustrofobisch boek. Het verhaal wordt volledig verteld vanuit de elfjarige Bonnie. Haar dag begint met geschreeuw. Haar moeder wil haar wekken. Zij is al wakker en begint te gillen. Ze slaat met haar vuisten op het matras. Opstaan, Bonnie kan het niet en dat zegt zij ook tegen haar moeder. “Want als je moeder ’s ochtends voorzichtig je slaapkamerdeur opent en goedemorgen zegt, dan zeg je niet: Mama, ik wil liever dood dan opstaan.”

donderdag 14 februari 2019

Ali Smith - Winter

Eerder las ik van Ali Smith ‘Authumn’. Winter uit 2017 is de daarop volgende roman in de vierdelige cyclus. Ik las het boek in vertaling. Het verhaal speelt evenals ‘Herfst’ in de nabije toekomst en is caleidoscopisch te noemen. Er zijn vier hoofdpersonages: de twee zussen Iris en Sofia, Art de zoon van Sophia en ‘zijn vriendin’ Lux, die hij inhuurt om bij zijn moeder Kerst te vieren.

dinsdag 12 februari 2019

Esther Gerritsen - Dorst

De eerste zin van de roman ‘Dorst’ is opmerkelijk: “Het is de eerste keer dat Elisabeth haar dochter onverwachts treft.” Sowieso is dit iets raars, maar de zin is veelzeggend omdat Elisabeth teruggetrokken leeft. Zij houdt van zekerheden en regelmaat. Onverwachtse zaken verstoren haar leven.

zondag 10 februari 2019

F. Bordewijk – Verbrande erven

De novelle ‘Verbrande Erven’ verscheen clandestien in 1944. De oplage was beperkt tot 525 exemplaren en het boekje verscheen met de fictieve auteursnaam Emile Mandeau op het omslag. Na de oorlog is het verhaal uitgebracht in de verhalenbundel ‘Bij gaslicht’. Later verscheen het in het verzameld werk van Bordewijk.

woensdag 6 februari 2019

Esther Gerritsen – Ik ben vaak heel kort dom

Esther Gerritsen is vooral bekend om haar romans, maar zij schrijft ook al jaren columns. In ‘Ik ben vaak heel kort dom’ zijn haar gebundelde columns die tussen 2010 en 2012 werden gepubliceerd in de VPRO Gids.

zondag 3 februari 2019

Rob van Essen – De goede zoon

‘De goede zoon’ kreeg vele lovende recensies. Ik las er een paar en werd nieuwsgierig naar het boek. Uit de stukken werd ik niet goed wijs waar het verhaal over ging. Na lezing vind ik het nog steeds lastig een samenvatting te geven.

woensdag 30 januari 2019

David Garnett – Vrouw of vos

Vorig jaar verscheen de herdruk van deze prachtige novelle uit 1922. De schrijver was verbonden met de Bloomsburygroep. Zijn bijnaam was Bunny. In het nawoord zet vertaler Irwan Droog het ingewikkelde liefdesleven van hem uiteen. David (Bunny) Garnett (1892-1981) kreeg een verhouding met schilder Duncan Grant, die relaties onderhield met andere mannen en met één vrouw: Vanessa Bell, de zus van Virginia Woolf. Vanessa was getrouwd met  Clive Bell. Zij raakte zwanger van Duncan en kreeg een dochter Angelica Bell. Bunny verklaarde dat het meisje zo mooi was en dat hij later met haar zou trouwen; aldus geschiedde.

zondag 27 januari 2019

Marieke Lucas Rijneveld – Fantoommerrie

De gedichten van Marieke Lucas Rijneveld lees je bij voorkeur tweemaal achtereen: de eerste maal om de woorden tot je door te laten dringen, de tweede maal om het ritme van haar zinnen te volgen. En dan heb ik het nog niet over de beelden die de woorden en zinnen oproepen. Een derde maal lezen is aan te raden. Daarmee zijn de gedichten in ‘Fantoommerrie’ niet moeilijk. Ze zijn gevuld.

donderdag 24 januari 2019

Boris Ryzji – Rotterdams dagboek

De eerste zin uit ‘Rotterdams dagboek’ van de Russische dichter Boris Ryzji sprak mij meteen aan. “Ik ging een café binnen, kreeg er de kriebels, ging naar buiten en liep snel naar een tegenovergelegen café.” Dit boekje schreef Ryzje nadat hij in 2000 had opgetreden op Poetry International. Hij schreef over zijn belevenissen in Rotterdam, maar de tekst gaat vooral over zijn leven in Jekaterinburg, waar het naast dichten draaide om vechten en zuipen.

woensdag 23 januari 2019

A. F. Th. Van der Heijden - Mooi doodliggen

A. F. Th. Van der Heijden is op zijn best als hij de ruimte neemt met breed uitgesponnen verhalen, zoals in de cyclus ‘De tandeloze tijd’ of in het recente ‘Kwaadschiks’. Het draait in zijn romans vaak om een drama waarbij niemand precies de waarheid achter kent. Hij speelt met nepnieuws en misinterpretaties. Het onderwerp in zijn nieuwste roman ‘Mooi doodliggen’ past daarom uitstekend bij hem: de ramp met de MH17 en de gefingeerde dood van een Russisch journalist.

zondag 20 januari 2019

Johan Harstad – Heterdaad

Tijdens het schrijven van de dikke roman ‘Max, Mischa & het Tet-offensief’ had Johan Harstad er behoefte aan zich af en toe te ontspannen. Dat deed hij, althans dat beweerde hij, door het schrijven van korte detective-parodieën met privédetective Heterdaad in de hoofdrol. Deze stukjes zijn gebundeld als de verzamelde werken van Frode Brandeggen. De annotaties door Bruno Aigner beslaan een groot deel van het boek.

woensdag 16 januari 2019

Karel Capek - Krakatiet

De Tsjechische schrijver Karel Čapek (1890-1938)  heeft meerdere dystopische verhalen geschreven. Zijn bekendste is ‘Válka s mloky’ (Oorlog met de salamanders) uit 1936. Jaren hiervoor, in 1924, schreef hij ‘Krakatiet’, waarin een onderzoeker een uiterst explosieve stof ontdekt. Anderen proberen hem de formule te ontfutselen.

zondag 13 januari 2019

Andrea Wulf – De uitvinder van de natuur

Alexander von Humboldt (1769-1859) was een bijzondere man en de grootste wetenschapper van zijn tijd. Andrea Wulf heeft een prachtig boek over hem geschreven. ‘De uitvinder van de natuur’ is een biografie, maar het geeft ook een beeld van de stand van wetenschap in zijn tijd. Bovendien besteedt zij veel aandacht aan de invloed die Von Humboldt had op zijn tijdgenoten en navolgers.

zondag 6 januari 2019

Peter Terrin – Patricia

‘Patricia’ is het meest recente boek van de Vlaamse auteur Peter Terrin. Het kreeg alom lof toegezwaaid. Het is het eerste boek dat ik van hem lees. Ik had hoge verwachtingen, die niet geheel uitkwamen. Astrid is de hoofdpersoon in het boek. Zij is een doodgewone moderne vrouw: bijna veertig, drukke baan, één kind, fijn huis en hardwerkende man. Op een dag gaat het mis. Zij loopt het huis uit.

woensdag 2 januari 2019

Bohumil Hrabal – Het stadje waar de tijd stil is blijven staan


‘Het stadje waar de tijd stil is blijven staan’ is een korte roman uit 1973. In deze tijd worstelde Hrabal met zijn gezondheid. In het nawoord schrijft hij: "Dit Stadje heb ik in het vroege voorjaar van 1973 geschreven toen zich een ziekte bij me aangemeld had en ik dwaas genoeg veronderstelde dat enkel en alleen ik de sleutel tot de verhalen van de twee broers bezat',