zondag 5 april 2020

Koos van Zomeren - Omstandigheden

De laatste jaren beweerde Koos van Zomeren meermaals dat hij geen boeken meer zou schrijven. Vorig jaar verscheen Hooiberg, een verzameling herinneringen, anekdotes en gedichten die toch opeens een boek bleken te vormen. En nu ligt daar opeens de prachtige roman Omstandigheden. 

dinsdag 31 maart 2020

Thomas Verbogt – Als je stilte ziet

Thomas Verbogt (1952) heeft inmiddels en veelzijdig en groot oeuvre geschreven. Ik lees hem graag. Als je kijkt naar de de titels van zijn boeken dan valt er iets op. Ze bevatten vaak woorden als voorbijverdwenen, het laatste uur en in het algemeen hangt er een sfeer omheen van nostalgie, herinnering en berusting. Zijn eerste paar boeken heetten nog De Feestavond of De tucht. Maar vanaf 1989 begint het: Onvolledig landschapDe Verdwijning en Als de winter voorbij is. Verbogt lijkt in zijn titels onvolkomenheid en aarzeling te willen uitdrukken. In 2013 publiceerde hij zelfs een bundel columns met als titel Wat is precies de bedoeling?

zaterdag 28 maart 2020

Albert Camus – De pest

La Peste uit 1947 is het meest bekende werk van Albert Camus (1913-1960). Mede door dit boek ontving hij in 1957 de Nobelprijs voor de Literatuur. De roman wordt momenteel veel gelezen en krijgt ruim aandacht in de media. Hij staat in CPNB bestseller top 60 en de online Boekenclub van VPRO Mondo leest het boek. De overeenkomsten tussen de beschrijvingen van Camus van de pestepidemie in de Algerijnse stad Oran en de huidige Coronapandemie zijn opmerkelijk. Overigens is De Pest niet het enige boek dat nu in de belangstelling staat. Dit geldt ook voor Boccaccio’s DecameroneDe stad der blinden van José Saramago en Nemesis van Philip Roth.

donderdag 19 maart 2020

Sander Kollaard – Uit het leven van een hond

Uit het leven van een hond staat op de Shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2020. Het was de enige van de zes titels die ik niet kende. Reden genoeg om het boek te lezen, vooral omdat een hond een belangrijke rol speelt in het boek.

maandag 16 maart 2020

Philip Roth – Nemesis

Op sociale media verschenen er in deze tijden van Corona leestips van boeken over epidemieën. In de NRC (28-2-2020) noemt Michel Krielaars er enkele, zoals Boccaccio’s DecameroneDe Pest van Albert Camus en De stad der blinden van José Saramago, alle drie fantastische boeken. Een vierde boek kende ik niet. Nemesis van Philip Roth (2010, vertaling Babet Mossel) bestempelt Krielaars als de meest realistische quarantaine-roman. 

zondag 15 maart 2020

Marten Toonder – De Unistand

De Bezige Bij brengt geregeld Bommelverhalen opnieuw uit. De verhalen in deze serie kleine pockets sluiten aan op de actualiteit. Joris Luyendijk is gevraagd de inleiding te schrijven bij De Unistanduit 1979. In dit verhaal komt een organisatie voor die doet denken aan de Verenigde Naties. Op de eerste pagina introduceert Toonder deze organisatie.

zaterdag 14 maart 2020

Annejet van der Zijl – Leon & Juliette

Het Boekenweekgeschenk van dit jaar werd overschaduwd door alle ophef rond het Boekenweekessay van Özcan Akyol. Dat is jammer want Leon & Juliette is het beste Boekenweekgeschenk sinds jaren. Van der Zijl schrijft vooral non-fictie, met name levensverhalen. Haar uitgangspunt is dat een waargebeurd levensverhaal wel spannend moet zijn. Het verhaal van Leon & Juliette is zowel waargebeurd als spannend. 

donderdag 5 maart 2020

Friedrich Durrenmatt – De belofte


Na De verdenkingben ik maar gelijk verder gegaan met het volgende boek van Friedrich Dürrenmatt, Das Versprechenuit 1958, alweer vertaald door Ria van Hengel. In De beloftekeren bekende elementen uit de andere twee boeken terug, zoals het toeval en de bespiegelingen over rechtvaardigheid.

Friedrich Durrenmatt – De verdenking

Na het lezen van De rechter en de beul was het tijd voor een volgend boek van de Zwitserse schrijver Friedrich Dürrenmatt (1921-1990). Hij schrijft bijzondere misdaadromans, het zijn meer romans waar weliswaar een misdaad in voorkomt maar waar het veel meer gaat om een streven naar gerechtigheid, waarbij de personages bij voorbaat al weten dat dit zinloos is. De twee tegenspelers in De verdenking (1953) houden elkaar met hun gefilosofeer hierover aardig in evenwicht.

woensdag 4 maart 2020

Edouard Louis – Ze hebben mijn vader vermoord

Édouard Louis is een jonge Franse schrijver. Hij heeft drie romans geschreven, die alle drie vertaald zijn in het Nederlands. Qui a tué mon père uit 2018 is zijn meest recente boek en in hetzelfde jaar vertaald door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre. In Frankrijk en daarbuiten wordt Édouard Louis gezien als groot talent, een literaire sensatie. Hij wordt zelfs vergeleken met Houellebecq.

dinsdag 3 maart 2020

Anton Slotboom – De zin van het leven ben je zelf

Anton Slotboom had zijn boek over Jules Deelder al bij de uitgever ingeleverd toen zijn held op 19 december vorig jaar overleed. Direct liet hij de drukpersen stopzetten om enkele hoofdstukken aan zijn boek toe te voegen. Begin februari lag De zin van het leven ben je zelf in de boekwinkels. De eerste druk was snel uitverkocht. De interesse in Deelder zal voorlopig aanblijven. Deze biografie komt daarom als geroepen. Slotboom weet erin heel mooi het Deelder-universum en wat hij voor de stad en voor veel inwoners heeft betekend te verwoorden.

zaterdag 29 februari 2020

Jeroen Brouwers – Client E. Busken

Cliënt E. Busken is misschien Brouwers’ laatste roman. Hij is inmiddels 79 jaar en behoorlijk broos. Het is een van zijn beste boeken. De wereld  van hoofdpersoon Busken is klein. Hij woont in een verzorgingshuis, zit in een rolstoel en heeft niet meer de controle over zijn lijf. Hij weigert te praten, maar zijn gedachten razen voort. Deze onophoudelijke gedachtestroom vormen de inhoud van dit boek, dat zich afspeelt op één dag.

woensdag 26 februari 2020

Menno Schilthuizen – Darwin in de stad

Menno Schilthuizen won met Darwin in de stad in 2018 de Jan Wolkers Prijs voor het beste natuurboek, volkomen terecht. In het boek verdedigt hij de stelling dat evolutie zich in stedelijke gebieden met een enorme snelheid voltrekt en dat dit waarneembaar en meetbaar is. Om deze centrale stelling te onderbouwen trekt hij een enorme hoeveelheid voorbeelden uit de kast. Hij schrijft uitstekend en weet zelfs literaire spanning op te bouwen in deze voorbeelden.

zaterdag 22 februari 2020

Friedrich Durrenmatt – De rechter en de beul

Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) was een Zwitser. Hij schreef veel toneelwerk en was sowieso nogal productief. Een van de genres die hij beoefende was dat van de misdaadroman. Maar hij oversteeg het genre. In zijn misdaadverhalen zijn goed en kwaad niet zo strikt gescheiden - de grootste vijand is soms de eigen politiebureaucratie - en hij liet veel toeval toe bij de oplossing van een zaak. Der Richter und sein Henker (1952) is een van zijn bekendste misdaadromans. Ik kende het werk van Dürrenmatt niet, maar hij schijnt een geliefd schrijver te zijn geweest bij scholieren. Ik denk dat dit komt omdat zijn boeken vlot leesbaar zijn, en niet al te dik. 

donderdag 20 februari 2020

L.H. Wiener – De zoete inval

16 februari jl. werd L.H. Wiener 75 jaar. Voor deze gelegenheid verscheen de bundel De zoete inval, met recente verhalen en gelegenheidsstukken. Een aantal ervan is als bibliofiele uitgave verschenen. De echte verzamelaar had ze al in huis. De aangekondigde, nieuwe roman Zeeangst verschijnt in april van dit jaar.

zondag 16 februari 2020

Olga Tokarczuk – Oer en andere tijden

Hoe meer ik lees van Nobelprijswinnaar Tokarczuk hoe meer ik van haar werk ga houden. Oer en andere tijden uit 1996, vertaling door Karol Lesman (1998), stond al een tijdje te wachten in mijn boekenkast. Het is een tijdloos boek over het Poolse dorpje Oer. Tokarczuk beschrijft in korte hoofdstukken de Twintigste-eeuwse geschiedenis van een aantal bewoners. De verhalen zijn wonderlijk en de hele sfeer in het boek heeft iets magisch, maar zij noemt ook cruciale jaartallen en de Tweede Wereldoorlog speelt een belangrijk rol in deze dorpsgeschiedenis.

zondag 9 februari 2020

Bohumil Hrabal – Avondverhaaltjes voor Cassius de kat


Aan het eind van zijn leven woonde de Tsjechische schrijver Bohumil Hrabal (1914-1997) in een flatje in Praag en in een buitenhuisje in Kersko, zo’n dertig kilometer ten oosten van Praag. Hier verzorgde hij een hele bende zwerfkatten. Hij ging er bijna dagelijks heen en voerde zijn katten met lekkernijen. Zijn favoriete kat was Cassius, vernoemd naar de bekende bokser, die zich later Muhammed Ali noemde.

Karel Capek – R.U.R.

Karel Čapek schreef honderd jaar geleden het toneelstuk Rossum's Universele Robots, afgekort R.U.R. Waarschijnlijk gaat dit gegeven in Nederland zonder enige media-aandacht voorbij. De première van R.U.R.vond plaats op 25 januari 1921 in het Nationaal Theater van Praag. De decors waren strak, met felle kleuren en geometrische vormen. Het stuk had onmiddellijk succes. Het werd vertaald in vele Europese talen en overal in Europa in belangrijke theaters opgevoerd. Zelfs in Japan stond R.U.R. op de planken. Karel Čapek werd hiermee de bekendste Tsjechisch schrijver. Hij kreeg ook naam als bedenker van het woord robot, hoewel zijn broer Josef dit woord, afgeleid van het Slowaakse woord voor arbeider, hem aangereikt had.

woensdag 5 februari 2020

Herman Koch – Finse dagen

Ik ren niet meteen naar de winkel bij het verschijnen van een nieuwe Herman Koch. Toch heb ik in de loop der jaren bijna al zijn werk gelezen. Finse dagen is een bijzonder boek in zijn oeuvre. Het wijkt af van het soort romans dat hij vanaf Het Diner (2009) heeft geschreven. Kenmerkend voor deze romans zijn een dramatische gebeurtenis, de spannende opbouw en een arrogante hoofdpersoon van middelbare leeftijd die zich aan van alles en nog wat ergert.

zondag 2 februari 2020

Pascal Verbeken – Brutopia

Mocht je binnenkort Brussel bezoeken dan is Brutopia een uitstekend boek om mee te nemen. Het is geen reisgids. Pascal Verbeken behandelt in tien hoofdstukken evenveel onderwerpen of personen en koppelt deze telkens aan een gemeente. Brussel is namelijk geen stad, maar een hoofdstedelijk gewest. Het telt negentien gemeenten. Het is wel de hoofdstad van België en van Europa. Deze tegenstelling tussen lokaal en internationaal is een rode draad door de essays in deze bundel. Een andere is de tegenstelling idealen en realiteit. 

zondag 26 januari 2020

John le Carre – Spion buiten dienst

John le Carré schrijft al bijna zestig jaar spionagethrillers, voorheen vaak met de Koude Oorlog als decor. Veel van zijn boeken zijn wereldberoemd, mede door de verfilmingen: The Spy Who Came In from the Cold (1963),Tinker Tailor Soldier Spy (1974) en The Constant Gardener (2001) zijn slechts enkele titels. Ik had nog nooit een boek van hem gelezen. Toen ik de enthousiaste recensies las van zijn laatste boek Spion buiten dienst heb ik het uit de bibliotheek gehaald. Het verhaal is actueel en speelt tegen de achtergrond van de Brexit. 

maandag 20 januari 2020

Henry de Montherlant - Spelen met stof

Henry de Montherlant (1896-1972) was een bekend Frans (toneel)schrijver. Hij schreef veel over man-vrouw-relaties en over onmogelijke liefdes. Hij maakte zijn hele leven dagboekaantekeningen. Vanaf 1957 verschenen deze in boekvorm onder de titel Carnets. Spelen met stof is een selectie uit deze delen, samengesteld door vertaler Ed Jongsma. Het zijn geen dagboekaantekeningen die iets zeggen over zijn dagelijkse leven of over de tijd waarin De Montherlant leefde. Zelden gaan zij over de actualiteit. Hij behandelt juist universeel menselijke thema’s. 

zondag 12 januari 2020

Renate Dorrestein – Onder de motorkap van het schrijverschap

Ik ken het werk van Renate Dorrestein niet zo goed. In een grijs verleden heb ik wel eens een roman van haar gelezen, maar daar staat mij niets meer van bij. Op zoek naar een boek over schrijven stuitte ik op Het geheim van de schrijver uit 2000. Onder de motorkap van het schrijverschap bevat dit boek, samen met De blokkade uit 2013. In het eerste boek legt zij haarscherp uit hoe zij als schrijver te werk gaat en waar beginnende schrijvers op moeten letten bij het schrijven van een verhaal. In het tweede probeert zij te achterhalen waarom zij niet meer in staat is een boek te schrijven. Dit onderzoek leidt onvermijdelijk naar de zelfmoord van haar zus. 

zondag 5 januari 2020

Sigrid Nunez – De vriend

Sigrid Nunez (1951) is een Amerikaanse schrijver. Zij is met name bekend om haar romans. Voor The Friend (2018) ontving zij diverse prijzen. Ik had nog nooit van haar gehoord, maar de omslag van dit boek sprak mij meteen aan. Een vrouw, schrijver en schrijfdocent, neemt tot haar eigen verrassing, de hond van een overleden vriend in huis. Het beest is enorm, een Deense dog. Zij woont in een klein appartement in New York, waar honden bovendien verboden zijn.

vrijdag 3 januari 2020

Willem Elsschot - Het Tankschip


Elsschot publiceerde de novelle Het tankschip tijdens de oorlog, in 1941. De laatste zin van het verhaal doet daarom wat eigenaardig aan: “Op den oorlog, Frans, want oorlog is een zegening. En het kapitalisme heeft toch zijn goede kant, is ‘t waar of niet?” De meeste lezers en recensenten zullen de satire begrepen hebben. Het verhaal draait om een slinkse transactie, waarbij Jack Peeters om de belasting te ontduiken een tankschip in bezit krijgt. Door het uitbreken van de oorlog is zijn schip ineens meer waard geworden.