Thomas Bernhard - Houthakken

 

De Oostenrijkse Thomas Bernhard (1931-1989) heeft een groot oeuvre, waarvan een flink deel is vertaald in het Nederlands. Ik heb hier een deel van gelezen, ongeveer tien boeken, voornamelijk romans, verhalen en autobiografisch werk. Zijn toneelwerk heb ik niet gelezen, terwijl dit een belangrijk deel van zijn werk uitmaakt. Zijn pessimistische kijk op mensen, zijn humor en zijn obsessieve personages maken zijn werk uniek. Holzfällen. Eine Erregung is een roman uit 1984. De Nederlandse vertaling is van Chris Bakker en Pauline de Bok. 

 

Joseph Roth - De legende van de heilige drinker

 

Joseph Roth (1894-1939) voltooide Die Legende vom heiligen Trinker vlak voor zijn dood. Het mooi uitgegeven boekje verscheen in 1980 bij Uitgeverij Allert de Lange in de Nederlandse vertaling van Nini Brunt. Roth is erg populair in Nederland. Veel van zijn werk is vertaald en onlangs verschenen er in het Nederlands twee boeken over Joseph Roth. Ik heb lang geleden wat boeken van hem gelezen. Niet alles vond ik even sterk, maar dat is geloof ik vloeken in de literaire kerk. De titel van deze korte roman sprak mij direct aan. Ik zag later dat er ook een stripversie van bestaat. Daar ben ik wel benieuwd naar.

 

Thomas Bernhard – Een kind

Thomas Bernhard (1931-1989) was een vermaarde Oostenrijkse schrijver uit de vorige eeuw. In de eerste plaats was hij toneelschrijver maar in Nederland is hij vooral bekend om zijn veelal korte romans waarin hij consequent zijn zwartgallige kijk op het leven toont. Twee uitgeverijen brengen de laatste jaren veel werk van hem uit, uitgeverij IJzer en uitgeverij Vleugels. Bij de laatste is Een kind verschenen, vertaald door Ria van Hengel.

Charles Lewinsky – De stotteraar

Charles Lewinsky (1946) is een Zwitserse schrijver en theatermaker. Hij schrijft ook voor televisie en hij is in Zwitserland een bekende liedjesschrijver. Vanaf de jaren negentig legde hij zich toe op het schrijven van romans. Zijn internationale doorbraak kwam in 2006 met de dikke roman en bestseller Het lot van de familie Meijer. De Stotteraar is uit 2019 en is onlangs vertaald in het Nederlands.  

Friedrich Durrenmatt – De belofte

Na De verdenkingben ik maar gelijk verder gegaan met het volgende boek van Friedrich Dürrenmatt, Das Versprechenuit 1958, alweer vertaald door Ria van Hengel. In De beloftekeren bekende elementen uit de andere twee boeken terug, zoals het toeval en de bespiegelingen over rechtvaardigheid.

Friedrich Durrenmatt – De verdenking

Na het lezen van De rechter en de beul was het tijd voor een volgend boek van de Zwitserse schrijver Friedrich Dürrenmatt (1921-1990). Hij schrijft bijzondere misdaadromans, het zijn meer romans waar weliswaar een misdaad in voorkomt maar waar het veel meer gaat om een streven naar gerechtigheid, waarbij de personages bij voorbaat al weten dat dit zinloos is. De twee tegenspelers in De verdenking (1953) houden elkaar met hun gefilosofeer hierover aardig in evenwicht.

Friedrich Durrenmatt – De rechter en de beul

Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) was een Zwitser. Hij schreef veel toneelwerk en was sowieso nogal productief. Een van de genres die hij beoefende was dat van de misdaadroman. Maar hij oversteeg het genre. In zijn misdaadverhalen zijn goed en kwaad niet zo strikt gescheiden - de grootste vijand is soms de eigen politiebureaucratie - en hij liet veel toeval toe bij de oplossing van een zaak. Der Richter und sein Henker (1952) is een van zijn bekendste misdaadromans. Ik kende het werk van Dürrenmatt niet, maar hij schijnt een geliefd schrijver te zijn geweest bij scholieren. Ik denk dat dit komt omdat zijn boeken vlot leesbaar zijn, en niet al te dik. 

Alexander Schimmelbusch – Opperduitsland

Opperduitsland wordt tot aan de achterflap van deze Nederlandse vertaling vergeleken met het werk van Houellebecq. Die vergelijking is niet interessant en leidt af tijdens het lezen van het boek. Alexander Schimmelbusch schetst een beeld van een ver doorgeschoten kapitalistisch Duitsland, gezien door de ogen van een stinkend rijke bankier. Victor woont in Frankfurt en werkt voor de Birken Bank. Hij is een cynicus. Hij haat iedereen in zijn omgeving, met uitzondering van zijn dochtertje Victoria.

Hans Fallada – De drinker

Dit boek van Fallada kende ik al heel lang van titel. Nu heb ik het eindelijk gelezen. De titel zegt alles over de inhoud. De drinker is Erwin Sommer. Hij is handelaar in een provinciestadje en getrouwd met Magda. De handel gaat de laatste tijd wat minder en ook zijn relatie met Magda is niet wat het is geweest.

Uwe Timm - De ontdekking van de Curryworst

Anders dan de titel doet vermoeden gaat deze roman van Uwe Timm niet geheel over curryworst. Hij gaat vooral over de oorlog. De ik-figuur woonde vroeger in Hamburg en gaat nog steeds elke keer als hij in de stad is langs bij mevrouw Brückner voor een heerlijke curryworst. Zij stond er al met haar kraam toen hij jong was. En het verhaal gaat dat zij deze worst ooit voor het eerst heeft geserveerd.

Uwe Timm - Freitisch

Binnenkort ga ik naar Hamburg. Zoals altijd probeer ik boeken of schrijvers te vinden die verbonden zijn aan een stad die ik bezoek. Uwe Timm is een succesvolle schrijver uit Duitsland. Hij is in Hamburg geboren, maar de stad speelt nauwelijks een rol in zijn werk. 

Thomas Bernhard - De stemmenimitator

Ik heb een paar boeken van Thomas Bernhard gelezen: een interessante schrijver; alleen gingen zijn romans mij halverwege vervelen. Dit boek is anders. Het bevat (zeer) korte verhalen: één pagina, hooguit twee, vaak een halve pagina. De stemmenimitator stond compleet vergeten in mijn kast, totdat Louis mij online een verhaal liet lezen: prachtig!

Walter Benjamin - Berlijnse jeugd

Walter Benjamin is een veelzijdig filosoof. Hij werd geboren in Berlijn in 1892. Na zijn dood in 1940 werd hij snel vergeten, maar vanaf de jaren 60 werden zijn cultuurfilosofische ideeën herontdekt. Benjamin schreef bijvoorbeeld over massacultuur en de verhouding tussen sociale structuren en culturele en kunstzinnige uitingen.

Judith Schalansky – De lessen van mevrouw Lohmark

Mevrouw Lohmark werkt al dertig jaar op de zelfde school in wat vroeger de DDR heette. Zij geeft biologie en gymnastiek. Haar leerlingen – het worden er steeds minder want de streek ontvolkt – bekijkt zij vanuit evolutionair perspectief. Hierbij let zij vooral op slechte gewoontes en eigenschappen.

Thomas Bernhard – Vorst

Thomas Bernard is een groot schrijver. Ik heb een stuk of vijf korte romans (novellen) van hem gelezen. Het vreemde is dat veel passages in zijn boeken echt geweldig zijn, maar dat bij elk boek op driekwart de verveling toeslaat. De vorst heeft geen 100 maar 300 pagina’s. Het is goed geschreven, mooie monologen, toch heb ik bijna twee maanden over gedaan het uit te krijgen. Wat is dat toch?

Pascal Mercier – Nachttrein naar Lissabon

We gingen met de trein naar Lissabon, dus dit boek moest mee. Een paar jaar terug hadden veel mensen het over ‘De nachttrein naar Lissabon’ en waren er erg lovend over. Mij sprak het nooit zo aan. Nu moest ik eraan geloven.

Bertina Henrichs - De schaakspeelster

In films komt regelmatig een schaakbord voorbij. Een beetje schaker ziet in een ogenblik dat er meestal een onmogelijke stelling op het bord staat. Staat er wel een normale stelling dan zitten er  twee mannen achter een bord met elkaar te praten. Na bijvoorbeeld een dreigement of een diepzinnige opmerking wordt man 1 door man 2 mat gezet, einde scene. Je vraagt je af waarom een regisseur niet even een schaker raadpleegt, voordat hij een bord in beeld brengt.