Kristina Sabaliauskaite – Peters Keizerin ll

De Litouwse Kristina Sabaliauskaité is razend populair in haar land. Met Peters Keizerin schreef zij de bestverkochte roman ooit in Litouwen. Het eerste deel verscheen in 2019 en twee jaar later in de Nederlandse vertaling. Dit tweede deel uit 2021 is onlangs vertaald, wederom door Anita van der Molen. In de historische roman wordt het leven van Peter de Grote (1672-1725) verteld door de ogen van zijn tweede vrouw Catherina I. Zij is van Litouwse komaf en ooit als een slavin naar Rusland meegenomen. 

 

Svetlana Alexijevitsj – Het einde van de rode mens

 

De Wit-Russische schrijfster Svetlana Alexijevitsj won in 2015 de Nobelprijs voor de literatuur. Zij was de eerste Wit-Russische die de prijs ontving en de toekenning is extra bijzonder omdat zij journalistiek werk schrijft. Het comité kende haar de prijs toe "voor haar meerstemmige werk, een monument voor lijden en moed in onze tijd.” 

 

Kristina Sabaliauskaite - Peters Keizerin

Kristina Sabaliauskaité werd geboren in Vilnius. Zij is Litouwse maar woont voornamelijk in Londen, waar zij werkt als journalist en columnist. Zij is ook kunsthistoricus en schrijver van historische romans. In Litouwen is zij mateloos populair. Zij won vele prijzen en veel van haar werk is vertaald in het Pools en het Lets. Zij staat op het punt om internationaal verder door te breken. Peters Keizerin (2019) is het eerste boek van haar dat is vertaald in het Nederlands, door Anita van der Molen. In Litouwen is dit boek een mega-bestseller, het schijnt de bestverkochte roman in het Litouws ooit te zijn.

 

A.L. Snijders / Erik Harteveld – Koude oorlog aan de IJssel

Toen ik dit boek aanschafte wist ik niet wat ik kon verwachten. Het onderwerp is de IJssellinie. Ik kocht het boek vanwege de bijdrage van A.L. Snijders. Het is een merkwaardig boek. Het is een liefdesgeschiedenis in brieven, een spannend verhaal uit de koude oorlog, een historisch document en een verzameling zkv’s, zeer korte verhalen die zich afspelen op of rond de IJssel en verband houden met de linie. Erik Harteveld is muzikant, dichter, acteur, wat niet eigenlijk? Hij is ook Ruslandkenner. 

Simon Kuper – De vrolijke verrader

Het verhaal van George Blake (1922-2020) kende ik niet. Zijn naam was ik weleens tegen gekomen als een van de belangrijkste spionnen uit de Koude Oorlog, maar daar hield het ook mee op. Simon Kuper heeft in De vrolijke verrader zijn meeslepende levensverhaal op papier gezet. Kuper is een Brits schrijver maar is opgegroeid in Nederland. Dat heeft hij gemeen met zijn onderzoeksobject. George Blake groeide ook op in Nederland, in de Rotterdamse wijk Spangen. 

Teffi – Herinneringen. Van Moskou naar de Zwarte Zee - 1919

Teffi is het pseudoniem van Nadezhda Alexandrovna Lokhvitskaya (1872-1952). In het Rusland van voor de Revolutie was zij een beroemdheid. Zij schreef toneel en poëzie maar is vooral bekend geworden door haar columns en korte humoristische verhalen Deze waren toegankelijk geschreven en vonden waardering in alle geledingen van de samenleving. Je kunt haar zien als de Russische Simon Carmiggelt.

Nino Haratischwili - Het achtste leven

Het achtste leven is een internationale bestseller. Het boek uit 2014 van de in Duitsland wonende Georgische schrijfster Haratischwili is in vele talen vertaald en heeft al de nodige prijzen gewonnen. Het is een familie-epos. Het verhaal begint in 1900 in Tbilisi en omvat meer dan een eeuw Georgische en Russische geschiedenis. Het boek telt bijna 1300 pagina’s. Sommige recensenten vonden dit te lang. Ik had beslist geen moeite met de lengte.

Pieter Waterdrinker – Tsjaikovskistraat 40

Pieter Waterdrinker verweet de Nederlandse pers nogal eens zijn boeken te negeren. Bij Tsjaikovskistraat 40 is dat beslist niet het geval. Naast dat het goed verkoopt, kreeg het boek uit 2017 lovende recensies. Op de kaft staat dat het een autobiografische vertelling uit Rusland is. Onder de titel op pagina drie heet het een roman. In het boek schrijft Waterdrinker dat hij de fictie voorbij is.

Nadja Tolokonnikova – Zo begin je een revolutie

Niet iedereen zal Nadja Tolokonnikova van naam kennen, maar Pussy Riot is wereldberoemd. Tolokonnikova is een van de jonge vrouwen die onder de naam Pussy Riot optrad in een Moskouse kerk. Het punkgebed duurde amper een minuut. De beelden gingen de hele wereld over. Zij kreeg twee jaar strafkamp. In dit boek vertelt zij over de periode in het kamp, maar ook over haar jeugd, haar verzet tegen het regime en de vele protestacties. En, er valt wat te leren want: zo begin je een revolutie. 

Jan Brokken – De gloed van Sint-Petersburg

Petersburg is een stad met een zeer rijke historie. Na het lezen van ‘De gloed van Sint-Petersburg’ had ik meteen zin om er weer heen te gaan. Jan Brokken bezocht Leningrad, zoals de stad toen heette, in 1975. Veertig jaar later keert hij terug naar Piter. Hij verhaalt over schrijvers als Dostojevski en Bely, componisten als Sjostakovitsj en Stravinsky, de schilder Malevitsj en natuurlijk de dichteres Anna Achmatova. Hij bezoekt de plekken waar zij woonden en werkten en reflecteert over hun levensgeschiedenissen en over Rusland.

Laura Starink – Slag om Oekraïne

Op 6 april mag de Nederlander stemmen over het associatieverdrag met Oekraïne. Het is voor het eerst dat met een handtekeningenactie een referendum is afgedwongen. Het comité GeenPeil heeft dit verdrag aangegrepen om de stem van het volk te laten horen. Laura Starink vindt het geen geschikt onderwerp om een referendum over te houden. De meeste mensen hebben geen idee waar het verdrag over gaat. Bovendien heeft Nederland er al mee ingestemd.

Michel Krielaars – Het brilletje van Tsjechov

Jarenlang was Michel Krielaars correspondent in Rusland. Hij is nu chef boeken van de NRC. ‘Het brilletje van Tsjechov’ is het verslag van zijn ervaringen in dit krankzinnige land. Het is opgezet als een reis in de voetsporen van Tsjechov. Krielaars verbindt voortdurend huidige gebeurtenissen met zaken uit het leven en uit de tijd van Tsjechov.

Peter d’Hamecourt – Rusland in oorlog 2

‘Rusland in oorlog 2’ is het logische vervolg op ‘Rusland in oorlog’, dat vorig jaar verscheen. De actualiteit gaat snel. Peter d’Hamecourt bericht in dit nieuwe boek weer per maand wat er plaatsvindt in het land van Poetin. Beter is het er niet op geworden.

Laura Starink - De schaduw van de grote broer

Laura Starink werkte voor de NRC en schreef veel over Rusland. ‘De schaduw van de grote broer gaat over gebieden tussen Rusland en Europa. Zij reisde door Polen, Letland, Oekraïne en Kaliningrad. Haar boek is zowel journalistiek, geschiedenis als reisboek. En het is een uiterst actueel boek.

Peter d’Hamecourt – Rusland in oorlog

Rusland in oorlog is een uiterst actueel boek. In chronologisch volgorde bespreekt  Peter d’Hamecourt wat er vanaf september 2013 is veranderd in de Russische samenleving. Oorzaak van alle verandering is Poetin. Sinds een jaar is de grote leider bezig met een propagandaoorlog om Rusland weer als wereldmacht op de kaart te zetten.

Olaf Koens – Koorddansen in de Kaukasus

De Hermans-biografie is wat te dik om te lezen in de trein. Daarom stak ik dit reisboek mee. Ik wilde het al enige tijd lezen. Olaf Koens is journalist in Rusland en is vele malen in de Kaukasus geweest. Sommige stukken in deze bundel zijn eerder in de krant verschenen, maar  ‘Koorddansen in de Kaukasus’ vormt een mooi samenhangend geheel.

Old faces of Moscow

Vandaag kocht ik dit mooi vormgegeven boekje met prachtige foto’s van Caroline Schröder: oude mensen in de Moskouse tehuizen 1 t/m 32. De huizen hebben geen namen, maar nummers.

De foto’s zijn geïllustreerd met gedichten, o.a. van Boris Pasternak. Er staan Engelse en hele rare Nederlandse vertalingen bij.

Astolphe Marquis de Custine – Brieven uit Rusland

Deze brieven uit Rusland zijn geschreven halverwege de negentiende eeuw. Astolphe Marquis de Custine bezoekt drie maanden Rusland onder tsaar Nicolaas en keert terug met andere ideeën over het land dan voor zijn vertrek. Meteen bij de grens maakt hij kennis met het dictatoriale Rusland: eindeloos vragen, het doorzoeken van de bagage en lange wachttijden zonder dat je weet waarom. Iedere inwoner in Rusland is bij voorbaat verdacht, evenals bezoekers aan dit land.

Karl Schlogel – Terror und Traum. Moskau 1937

Je hebt dikke boeken, Duitse boeken en dikke Duitse boeken. Karl Schlögel schrijft boeken in de derde categorie. Meer dan een jaar geleden was ik in Terror und Traum begonnen, heb het meerdere malen laten liggen, ondertussen verscheen er een Nederlandse vertaling, maar onlangs kreeg ik het uitgelezen. Terror und Traum is een fantastisch boek. Het gaat over één jaar van Stalins schrikbewind. Dit jaar beschrijft  Schlögel uiterst gedetailleerd. En hij houdt van eindeloze opsommingen. Hij geeft een soort dwarsdoorsnede van de Sovjet-samenleving van 1937 en bekijkt deze vanuit verrassende gezichtspunten.

Ad van Lit, Patricia Gorissen – Geen geluk, Mennonieten in Siberië

Dit boek had ik al jaren terug willen kopen, maar deze week kwam het er eindelijk van. Mennonieten zijn volgelingen van de zestiende-eeuwse Menno Simons. Deze kleine geloofsgemeenschap erkende de kinderdoop niet en werd hierom ernstig vervolgd. Mennonieten zijn uitgezworven naar diverse uithoeken van wereld en zijn zo ook in Siberië terecht gekomen. Patricia Gorissen heeft als antropologe begin jaren 90 enige tijd in het dorpje Neöedatsjino gewoond en het uitgebreide voorwoord bij dit fotoboek geschreven. Neöedatsjino betekent Geen geluk.