Het lezen van de dagboeken van Gerbrand Bakker in de reeks privé-domein - Aan mij heb je niks is alweer het vierde deel - is eenzelfde soort ervaring als het lezen van Voskuil of de faxboeken van Nicolien Mizee. Er hoeft niet veel te gebeuren, de beschrijvingen zijn alledaags en toch wil je doorlezen; terloops ontvouwt zich ondertussen een drama. In dit deel draait het uiteindelijk om de verdrinkingsdood van een jonger broertje van de schrijver. Bakker vertelt over zijn voordrachten die hij vooral in Duitsland houdt. Het gaat om de treinreis of autorit erheen, om hotelkamers waar hij, vaak samen met zijn vriend M, verblijft, om eten en om de vraag of zij achteraf wel of niet voor een diner uitgenodigd worden door de organisatie. Ook het kopen van een duur pakje shag en een bezoek aan zijn moeder zijn geen schokkende gebeurtenissen, maar dan krijgt hij op een festival in Istanbul een vraag uit het publiek en wordt hij herinnerd aan de dood van zijn broertje in juni 1969. Hij wordt door emoties overmand.
De vader van Gerbrand Bakker werd 90 jaar. Hij werkte een paar maanden voor zijn dood nog dagelijks in de tuin. Op een dag kreeg hij spit. Hij hield op met werken, ging liggen en bemoeide zich niet meer met de tuin. Hij kwam de weken erna minder en minder vaak zijn bed uit, stopte op een dag met eten en ging dood. Gerbrand Bakker vraagt zich af waarom hij is overleden, niet waaraan, want dan is het antwoord: spit. Zijn vader was gezond en sterk. Alsof doodgaan een keuze is, iets wat je zelf in de hand hebt; alsof zijn vader besloten had dat het voor hem tijd was. Het is een mooi beeld en het is kenmerkend voor de manier waarop Bakker naar de wereld om hem heen kijkt.
Perenbomen bloeien wit verscheen eerst als jeugdboek. Na het succes van Boven is het stil herschreef Bakker het verhaal en bracht het in 2007 uit als roman. Ik las deze versie en luisterde gedeeltelijk de versie die door Bakker zelf is ingesproken en die ook afwijkt van de geschreven versie. De setting is vergelijkbaar als in zijn succesroman: platteland, een gezin met jongens en een noodlottig ongeval.
Gerbrand Bakker brak in 2006 met Boven is het stil door in de Nederlandse literatuur. Het boek werd alom geprezen en in vele talen vertaald. Het verhaal speelt op het Noord-Hollandse platteland. Een langdurig gevoel van verlies na een dodelijk ongeval is een thema in dit boek. Dezelfde locatie en hetzelfde thema keren terug in de roman Juni uit 2009. Het boek kreeg bij uitkomen veel minder waardering dan zijn debuut.
De nieuwe roman van Gerbrand Bakker was een perfecte leeservaring. Het boek bevat geen zwakke passages of zinnen waar wat mis mee is. Ik las het in twee dagen uit, louter omdat ik andere verplichtingen had als werk, slapen en eten. Anders had ik het in de befaamde één ruk uitgelezen. Bovendien - niet onbelangrijk – is de verpakking uitstekend. Het omslag is schitterend, lettertype precies goed en het ligt lekker in de hand. Kijk, zo moet je een boek uitgeven.
Gerbrand Bakker is naast schrijver ook tuinman. Hij combineert de twee ambachten in zijn columns die hij jarenlang schreef voor De Groene Amsterdammer. In dit bomendagboek is een selectie van deze columns uit de periode 2004-2010 bijeen gebracht. Populierensap is een uitgave van de ECI uit 2011. Bakker schrijft in Knecht, alleen dat hij het een mooi uitgegeven boekje vindt. Ik vind het met dat gouden randje aan de onderkant goedkoop uitgegeven. Dat zegt niets over de inhoud.
Na het lezen van de recente privé-domein uitgave Knecht, alleen was het tijd om het meest bekende boek van Gerbrand Bakker te lezen. Boven is het stil uit 2006 is met prijzen overladen en in ongeveer dertig talen vertaald. Daarmee is het ook het meest succesvolle boek van Bakker. Het is een van die boeken die iedereen kent en waardeert, een moderne klassieker. Misschien juist daarom heb ik het in die tijd aan mij voorbij laten gaan.
Gerbrand Bakker is een auteur waar ik mij meteen bij thuis voel. Vooral na het lezen van Jasper en zijn knecht bedacht ik dat ik bij zijn huis in de Eifel kon langsgaan. Hij zou mij binnen laten voor een kop koffie en we zouden als vrienden een gesprek beginnen. Uiteraard is dat mijn fantasie maar het zegt ook iets over de persoonlijke manier van schrijven van Bakker. Knecht, alleen is zijn tweede boek in de reeks privé-domein. Het is zo mogelijk nog persoonlijker dan het eerste.
