Van Laura van der Haar las ik diverse boeken, die allemaal heel verschillend zijn. Ze heeft het talent om in ieder genre een eigen geluid te laten horen. Over De kuil uit 2023 kun je zeggen dat het verhaal clichématig is: Kasja is een jonge vrouw, die samenwoont met haar vriend Lennart; zij wordt verliefd op een andere man. Maar Van der Haar verbindt dit gegeven knap met een tweede verhaallijn: de zus van Lennart ligt in coma nadat zij in het bos uit een boom is gevallen. Lennart vermoedt dat er meer zit achter deze val en blijft in het bos speuren naar aanwijzingen in de bodem.
Van der Haar vertelt dit verhaal dat speelt in vier seizoenen in korte paragrafen waarbij we om en om een van de twee hoofdpersonen volgen. Haar schrijfstijl is direct en zonder veel gepsychologiseer of uitleg waarom de personages handelen zoals zij handelen. Kasja is tijdelijk gestopt met haar studie en werkt in eethuis De kuil in het bos. Een van de klanten is de getrouwde projectontwikkelaar Charles Ubbink. Zij voelt wel iets voor hem, maar is zelf ook verbaasd dat zij ingaat op zijn uitnodiging om met haar af te spreken in het bos. Deze patser is totaal niet haar type. Hij leidt haar naar een vakantiehuisje in aanbouw, waar zij de liefde bedrijven. Vanaf dat moment is zij in de ban van deze kerel, zij checkt voortdurend haar telefoon en spreekt iedere week wel met hem af in het huisje.
Lennart die iets doet met computers en anders zit te gamen focust zich op iets heel anders. Hij bezoekt geregeld zijn zus die nauwelijks tekenen van leven geeft. Steeds vaker keert hij terug naar de plek waar zij viel. Hij graaft in de grond, denkt dat de vele minuscule wezens in de aarde iets met haar val te maken hebben en verliest zich in allerlei speculaties. De twee draven allebei door in hun obsessies en zijn daardoor misschien beiden even schuldig – als je dat woord kunt gebruiken – aan hun verwijdering van elkaar. Mooi is dat Van der Haar de twee verhaallijnen parallel laat lopen aan elkaar. Je voelt aan dat zij elkaar zullen kruisen, vooral omdat de plekken in het bos waar zij steeds naar tergkeren niet zo ver van elkaar verwijderd zijn. De ontknoping van het verhaal is bijzonder.
Goed is dat de verteller subtiel iets blootgeeft over de achtergronden van de twee, maar nergens dingen helemaal verklaart. De moeder van Kasja is een vrouw zonder enig initiatief die over alles weifelt. ‘Omdat zij me nooit iets verbood en nooit iets heeft opgedragen, heeft zij mij simpelweg nooit contouren gegeven.’ Kasja denkt dat zij haar niet meer nodig heeft omdat zij nu zelf duidelijke contouren heeft, maar het lijkt er meer op dat zij duidelijkheid en veiligheid zoekt bij haar minnaar.
Lennart zoekt antwoorden in de bodem van het bos. Bij zijn ouders zal hij deze niet vinden, zij hebben te veel verdriet om hem te steunen. Zijn onderzoek moet hem uiteindelijk antwoorden geven, niet alleen over het ongeluk van zijn zus, maar ook over zichzelf. Hij blijft een wat fletse figuur zonder echt een eigen mening en hij verwacht misschien dat zijn onderzoek hem sterker zal maken. Zo kun je de roman lezen als een verhaal over zekerheid en onzekerheid, veiligheid en onveiligheid. Het wrange is dat na de ontknoping de twee zich juist veel minder veilig zullen voelen, al kun je hierover discussiëren.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten