zondag 23 oktober 2016

L.H. Wiener – De verering van Quirina T.

Net als ‘Shanghai massage’ is ‘De verering van Quinrina T.’ een boek waar meerdere verhalen aaneen zijn gesmeed. De titel duidt op slechts één verhaal. Quirina Taselaar was een leerlinge op het gymnasium waar Victor van Gigch Engels onderwees. Zij moest de school wegens onvoldoendes voor de klassieke talen verlaten, maar liet weten hem nog eens te zullen schrijven. Aldus geschiedde.


Na een aantal jaren was de relatie over en restte voor Victor de herinnering en de verering. Het boek draait volledig om herinneringen. Victor bezoekt Zandvoort het dorp van zijn jeugd. Bij toeval kreeg hij een telefoongids uit 1951 in handen, een gerubriceerd dodenboek. “Niet alle aangeslotene zouden inmiddels van het leven  zijn afgesneden, maar de meest zeker en van de overige had ik niet veel meer te vrezen.”

Niels was een jeugdvriend van Victor. Zijn ouders waren rijk en de moeder, Catharina, maakte indruk op de jonge Victor. Hij fantaseerde over haar, was verliefd op haar. Hij zag ook haar hoerige kant en hoe zij hiermee een jonge werkman verleidde. Victor is nu 59 jaar en op weg naar de reeds 83-jarige Catharina om haar te doden.

Waarom deze wraakactie noodzakelijk is wordt langzaamaan duidelijk. De twee zitten tegenover elkaar. Zij drinkt steeds sneller haar gin tonic, hij neemt whisky tot zich: ‘straight, no chaser’. Tijdens het gesprek komen de herinneringen en mijmeringen boven: het gymnasium en zijn eerste ontmoetingen met Quirina, de andere vrouwen in zijn leven, zijn ouders, zijn broer en zijn jeugdvriend. Tussen zijn ouders en de ouders van Niels zijn dingen voorgevallen die rechtgezet moeten worden.

L.H. Wiener schakelt mooi tussen de strijd in de kamer van de oude vrouw en de gebeurtenissen uit het verleden. Vrouwelijke personages vullen het beeld dat Victor heeft van vrouwen aan. “Waar Catharina van Nyenbeek als platonies rolmodel der vrouwelijkheid de theorie vertegenwoordigde, daar vormde de rauwe vleselijke vraatlust van Maria Drommel de praktijk.”

Een andere vrouw is Mathilde Kruithof. In 2004 schrijft zij hem een brief en nodigt hem uit te Zutphen, alwaar zij woont. Victor gaat op de uitnodiging in. Er ontstaat vanzelf een briefwisseling die hen niet dichter bij elkaar brengt. “Beste Mathilde. Eigenlijk ben ik een man wiens libido wordt aangejaagd naarmate hij dieper in het schrijfproces verzeild raakt. Of in het algemeen: mijn libido doet zich allengs meer gelden naarmate mijn brein onder spanning geraakt. Seks is overlast en oorlog, net als schrijven, maar schrijven doet men altijd alleen en seks soms niet. Als ik geen schrijver was had ik ook geen vrouwen nodig, maar omdat ik vrouwen nodig heb, ben ik schrijver.”

Maar er is hoop. De vrouw der vrouwen, diegene die hem van zijn misogynie zou kunnen afhelpen, is Quirina Taselaar, Zij heeft hem echter verlaten, en daarbij: “Hoop is slechts de machteloze projectie van afgewend onheil.”

In de omgang met vrouwen treedt onvermijdelijk de tweede mensenwet van Van Gigch in werking. “De bedoelingen van de ene mens worden door de andere mens categories averechts opgevat.” Zijn derde menswet luidt: “Liefde is zelfmoord, op termijn”, de eerste: “Het is de mens niet gegeven in harmonie met de ander te leven.”


Aan het eind van het bezoek aan Catharina, dat ontaardt in dronkenschap, blijkt dat zijn herinneringen hem hebben bedrogen. Het verhaal van overspel en machtsmisbruik zit anders in elkaar dan hij gedacht had. Zijn wraak is zinloos geworden. Zij is niet de hoer die hij verafschuwde en begeerde. De 83-jarige Catharina trekt haar truitje op en laat haar verlepte borsten aan hem zien, in geen 45 jaar door een ander aangeraakt.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen