Léés dat boek! is een heerlijk boek. Ik ben een liefhebber van de columns van Sylvia Witteman; ik lees ze niet in de krant maar luister ze gratis via de bibliotheekapp. Deze dikke bundel uit 2025 bevat haar columns over boeken en lezen. Witteman is een fanatiek lezer van alles wat zij in handen krijgt. Zij maakt geen onderscheid in genre. Zo leest ze Jan Wolkers, Guust Flater, Flaubert of Antoon Coolen: en net zo makkelijk etiquetteboeken, de biografie van Patty Brard, vergeten Nederlandse schrijfsters van een eeuw geleden of verfomfaaide pockets die zij opdiept uit boekenkastjes. Witteman leest zonder vooroordelen en voor haar plezier. ‘Dat moeten jullie ook eens proberen. Het gaat zo: je slaat een boek open, je leest er een paar bladzijden in, en als je het niets vindt, sla je dat boek weer dicht.’
In haar leeslust herkende ik veel van mijzelf. Maar zij gaat meer lukraak te werk lijkt het. Ze krijgt veel boeken toegestuurd of vindt leesmateriaal in boekenkastjes of online op DBNL: vaak vergeten kinderboeken of boeken die zij las in haar pubertijd. Ze herleest veel; favorieten als Couperus, Carmiggelt en Gerard Reve komen geregeld voorbij. En natuurlijk Vestdijk, waar zij aan moet denken als schrijvers in talkshows praten over de worsteling van het schrijven: ‘Simon Vestdijk worstelde niet, hij schreef.’ De Anton Wachter-reeks heeft zij vaak herlezen en ook naar andere romans grijpt zij regelmatig. Anders dan Pauline Slot velt zij geen moreel oordeel over de wrede en seksistische personages in zijn werk. Hoe meer seks en hoe vreemder de karakters, hoe beter, lijkt zij te zeggen.
Witteman noemt opmerkelijk veel auteurs die ik ook gelezen heb. Zij is leest graag Marten Toonder, Gerard Reve, Karel van het Reve, Nicolien Mizee, August Willemsen en Jan Wolkers, maar ook houdt ze van Knut Hansum, Mensje van Keulen (Bleekers zomer), Gontsjarov (Oblomov) en Marcellus Emants. Ze las ooit Wir Kinder vom Bahnhof Zoo, een boek dat waarschuwde tegen de gevaren van drugsgebruik, maar het had op mij dezelfde uitwerking als op haar: ik wilde maar wat graag meemaken wat Christiane F. meemaakte.
Witteman noemt een verhaal van Antoon Koolhaas en ik kreeg meteen zin zijn werk te (her)lezen. Dat is vooral het mooie van het lezen van deze columns: het zet aan tot nog meer lezen. Zo moet ik de dagboeken van Hanny Michaelis eens gaan lezen en werd ik ook nieuwsgierig naar A manual for cleaning women van Lucia Berlin. Leuk is dat zij soms iets schrijft wat ik zelf ook denk, maar liever niet zeg. Zo vind ik de Great Gatsby van Scott Fitzgerald net als zij ‘een gedateerd, melodramatisch niemendalletje.’ Maar dat zij negatief is over 1984 van George Orwell vind ik jammer. Ik wilde het boek net gaan herlezen; toch maar niet doen dan? En toen ik jaren terug De Walgvogel van Jan Wolkers las vond ik dat een van zijn beste boeken. Witteman is er niet zo erg over te spreken; zal ik het boek dan wel of niet gaan herlezen?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten