maandag 27 april 2026

Daniël Dee – Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt



Daniël Dee is bekend als dichter - in 2013-2014 was hij stadsdichter van Rotterdam - maar hij schrijft de laatste jaren steeds meer proza. Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt kun je niet helemaal een roman noemen. Het boek bestaat zo op het oog uit autobiografische scènes van een middelbare man die zijn zekerheden in het leven aan het verliezen is en bij zichzelf te rade gaat. Hij is gescheiden en heeft een nieuwe liefde gevonden, die echter nog bij haar man woont. Het boek bestaat uit anekdotes, overpeinzingen die vaak in geklaag overgaan, herinneringen aan zijn onfortuinlijke jeugd en liefdesverklaringen aan Natisha.

Het verhaal speelt in Rotterdam, is chronologisch opgebouwd en begint bij zijn scheiding. Hij vindt een kamer waar hij te veel voor betaald, maar komt later redelijk goed terecht in een huis aan de Breitnerstraat. Hij heeft weinig behoefte om meteen dozen uit te pakken en zijn huis netjes in te richten, liever ligt hij met Natisha in bed of bedrijft hij met haar de liefde op andere mogelijke plekken. Het lijkt een ideaal leven voor een man op leeftijd: geen verantwoordelijkheden en ongebonden seks. Maar hij wil meer: samenwonen met Natisha en met haar een toekomst opbouwen. Hij is iemand die het maximale wil, geen half werk. Zo drinkt en rookt hij het liefst vanaf de vroege ochtend tot de late avond, maar als hij weer eens gestopt is stort hij zich fanatiek op het boksen en drinkt hij uitsluitend spa en alcoholvrij bier. 

Met zijn ex kan hij nog goed door een deur, maar de omgang met zijn twee kinderen is problematischer. Ze willen niet bij hem logeren of zijn de hele dag bezig met hun telefoons. Zijn driftige uitvallen zorgen er niet voor dat de sfeer verbetert. Steeds vraagt hij zich af waar deze boosheid en frustratie vandaan komen. Voor de lezer is het duidelijk: zijn ouders waren alcoholisten en keken nauwelijks naar hun kinderen om. De scènes waarin hij hieraan terugdenkt of waarin hij dit met zijn zus bespreekt, zijn ontroerend. Het boek is ondanks de zware onderwerpen vooral licht van toon. Humor over ellende is vaak de beste humor. Echt verdriet heeft hij over zijn te vroeg overleden schrijversvriend Karel. Met hem was er nooit frictie, zoals er wel altijd spanning is bij zijn ex, zijn vrienden, familie of sowieso bij activiteiten in het openbaar. Zelfs bij zijn nieuwe grote liefde is er telkens twijfel, die af en toe wat bakvisachtig overkomt.

Daniel Dee weet in de korte hoofdstukken het serieuze en het geestige uitstekend te combineren. Eén hoofdstuk bestaat uit een sollicitatiebrief, een ander uit een gesprek met Chat GPT en dan vertelt hij weer over een boekpresentatie of een drankzuchtig weekend. De verteller noemt allerlei plekken, gebeurtenissen en Rotterdamse figuren uit de literaire scène bij naam, zoals het Westerpaviljoen, uitgever Pieter, café Steijn en Hansje die steeds als hij haar ergens tegenkomt uitroept dat de hele Rotterdamse scène aanwezig is.
 
Of alles wat de hoofdpersoon meemaakt ook door Daniël zelf zo is meegemaakt doet er niet zoveel toe, maar mensen zullen zich zeker herkennen in het boek. Ik vrees dat we hier met het populaire genre van autofictie te maken hebben, iets waar de verteller in het boek ook van beschuldigd wordt. Hij vraagt een vriend die nogal veel aan het woord is wat meer aandacht voor zijn situatie te hebben. De vriend reageert kribbig en hoeft niets van hem te horen. Hij kan de inhoud van zijn boek met onbeduidende dagelijkse beslommeringen wel raden. En de recensies kan hij ook al voorspellen: ‘Dee is met zijn nieuwe verhalenbundel het zoveelste slachtoffer van de nieuwste hype in Neêrlands letteren: autofictie. Een typisch geval van een graantje mee willen pikken.’ Er staan meer van dergelijke metagrappen en andere relativeringen in het boek. Deze geven het verhaal de nodige afwisseling tussen al het tobben en seksen van de hoofdpersoon door. Bijna vijftig en nog steeds niets bereikt las ik in één dag uit; naast de bonte belevenissen was dat vooral te danken aan de vlotte (losse, terloopse) stijl van Daniël Dee.

Geen opmerkingen: