zaterdag 11 februari 2017

Marijke Schermer – Noodweer

Deze tweede roman van Marijke Schermer is compacter en scherper dan haar debuut ‘Mensen in de zon’. Compacter, omdat het aantal personages is beperkt, scherper omdat zij volledig vanuit de getraumatiseerde Emilia dit huwelijksverhaal beschrijft. Je zit er als lezer middenin, onder de huid van Emilia. 

Emilia is getrouwd met Bruch. Zij hebben twee kinderen. Enige jaren terug heeft het gezin de drukke hoofdstad ingeruild voor een dorp. Hun dijkhuis is aan verbouwing toe. Toen zij net verhuisde hadden zij grote verbouwplannen, maar zij stelden deze uit. Nu lopen er werkmannen door het huis, geen handige planning. Er is veel regen voorspeld. Kan hun buitendijkse huis deze waterstijging aan? Bovendien wordt zij sinds kort geplaagd door de herinnering aan een nare ervaring van vroeger.

Emilia wordt op een avond in het theater onverwacht van achteren gegrepen. Zij raakt in een panische angst. De gebeurtenis van vroeger is terug. “In haar strottenhoofd kruipt de herinnering aan een zomeravond omhoog, een herinnering die ze met succes in een uithoek van haar systeem in sluimerstand gebracht en opgeborgen heeft.” Het gebeurde vlak voordat zij met Bruch ging samenwonen. Zij heeft er nooit met haar man over gesproken en voelt zich hier schuldig over. Zij wordt vanaf dat moment verscheurd door twijfel. “Het is raar dat zij al die jaren niks gezegd heeft, maar hoe vreemd is het eigenlijk dat hij haar al die jaren niets heeft gevraagd?”

Bruch is arts, een man uit één stuk, die het liefst recht  op zijn doel afgaat. Hij kan niet goed omgaan met het vreemde gedrag dat Emilia de laatste tijd vertoond. Zij komt te laat op afspraken en wil zelfs haar werk opzeggen. Bruch verdenkt haar van overspel. Hoe kan zij ooit nog beginnen over die gebeurtenis. “Het zal gaan over het waarom van het verzwijgen in plaatst van over de gebeurtenis zelf.” Hun huwelijk was ogenschijnlijk goed. Maar als Emilia terugdenkt dan was zij alleen de eerste weken in hun dijkhuis gelukkig. Maar in deze herinneringen komt haar man nauwelijks voor.

In de dagen dat Leo naar zijn werk was en zij alleen met haar eerste kind thuis bleef, speelde zij een mens als er mensen langskwamen. “Maar als ze alleen was, dan was ze een dier. Dan lag ze in de serre met Leo op de bank, dan likte ze zijn gezicht schoon na het drinken, dan liep ze langs het water met zijn kleine lijf in een doek op haar lijf gebonden, dan gromde ze tegen de kat.”

De manier waarop Bruch haar ooit ten huwelijk vroeg was al een misverstand. Eerst zei zij op die prachtige vakantiedag nee. Maar eigenlijk wist zij het niet. Zij was in verwarring. Toen zij later toch ja zei, verstond hij haar niet. De traumatische gebeurtenis had zij verdrongen. Het verzwijgen is een leugen, maar er viel tot nu toe mee te leven. “Een huwelijk was in heel veel gevallen niets anders dan een kinderachtig rollenspel.”

Schermer weet meesterlijk de geestelijke worsteling van Emilia te verbeelden. Communiceren valt haar moeilijk. Haar man gedraagt zich stug. Het lukt haar niet tot hem door te dringen. Alles wordt door Bruch anders begrepen. Je wordt door Schermer haar gedachtewereld ingetrokken en voelt haar spanning en emotie. In korte tijd brokkelt de façade van hun huwelijk af. Is de reden wel het verzwijgen van het trauma?


Wanneer het water hen aan de lippen staat, weet Schermer het verhaal een verrassende draai te geven. Je beseft natuurlijk wel dat het slecht zal aflopen, maar de vorm is mooi. Marijke Schermer schrijft heel direct en helder. Elke pagina is het lezen meer dan waard. En ‘Noodweer’ leent zich goed om eruit te citeren. Daarom tot slot nog een citaat uit deze prachtige roman. Emilia bedenkt dat zij ondanks alle spoken in haar hoofd de werkdag moet beginnen: “Je verplichtingen nakomen is de minst gecompliceerde manier om aan de krankzinnigheid te ontsnappen.”

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen