Harem is
de eerste roman van Giphart die ik heb uitgelezen. Met bijna vierhonderd pagina’s is
het een dik boek. Gezien het onderwerp – een bijzondere familiegeschiedenis met
aan het hoofd een wereldberoemde fotograaf – zou dit gepast zijn, maar het
resultaat had beter in tweehonderd pagina’s verteld kunnen worden.
Het verhaal
speelt grotendeels in Zweden en wordt verteld door de ogen van Liam, de
twintigjarige zoon van fotograaf McDonald Hope, roepnaam Mac. Liam heeft zich hiervoor,
om een reden die later duidelijk wordt, teruggetrokken in een boshut. De scenes in
de boshut wisselen zich af met jeugdherinneringen van Liam en met name het
levensverhaal van Mac. Hij vertrok als jongeman naar Stockholm. Van zijn rijke
vader accepteerde hij geen geld of andere hulp. Hij werkte in de keuken van een restaurant en
ontmoette een fotograaf.
Door hem
leerde hij het vak. Hij schreef zich in op de kunstacademie en ontmoette daar
vrienden voor het leven, waaronder de moeder van Liam. Eigenlijk ging het Mac steeds
voor de wind. Hij kocht een oude melkfabriek en woonde en werkte er met
vrienden en vriendinnen. De
vriendinnen vormen een rode draad in het boek. Na Freje komen er meer vrouwen
en meisjes in zijn leven, zijn harem. Onderling is er vreemd genoeg weinig
strijd. Zelfs als hij Nina, een jonge studente van 18 jaar, meeneemt naar de Melkerij
blijft zij er gewoon wonen: niets aan de hand, geen wraaklust, moord of
doodslag.
Mac is bezeten
van fotograferen. Alles wil hij vastleggen en vooral wil hij overal een mooie
compositie van maken. Wanneer hij op zoek gaat naar de aan lager wal geraakte
moeder van Freje en haar terugvindt als prostituee, wil hij haar vastleggen.
Als lezer verwacht je meer - vreemde excessen - maar het blijft bij foto’s
maken. De
levensgeschiedenis van Mac is interessant genoeg als onderwerp van een roman,
maar ik kwam niet echt in het verhaal. Scenes duren vaak overdreven lang en qua
taalgebruik is het boek niet spannend.
Wat vooral
ontbreekt in ‘Harem’ is het drama. Dit is misschien lastig uit te leggen. Ik ga
het proberen. Er gebeurt van alles in het leven van Liam en Mac:
liefdesverdriet, mooie seksuele ervaringen, de dood van een vriend, roem, etc.
Maar het wordt nergens pijnlijk. De personages komen nauwelijks voor dilemma’s
te staan. Alles is
uiteindelijk goed gekomen in het leven van Mac. Het vreemdgaan van zijn vrouw
met zijn assistente levert een ruzie op, maar heel snel is er een oplossing.
Zijn beste vriend gaat dood, een tijdje later wordt er een kind geboren en is
er weer vreugde in de Melkerij. Goede
tijden, slechte tijden.
De
personages kennen geen blijvende trauma’s. Aan het eind van het boek blijkt dat
Liam iets gedaan heeft wat in de buurt komt van incest. Iedereen vergeeft het
hem en er wordt een feestje gebouwd. Hier en
daar zitten er aardige passages in ‘Harem’, maar niet voldoende om de roman geslaagd
te noemen. Maar laat ik positief besluiten met een erg geestige zin: “Dat is
het ergste moment van de dag: dat ik ’s ochtends door een raam zie dat een of
andere ouwe zak mij staat aan te staren en ik langzaamaan besef dat het geen
raam is maar een spiegel.”
Geen opmerkingen:
Een reactie posten