vrijdag 21 september 2018

Vladislav Vancura – Een grillige zomer

Vladislav Vančura is minder bekend dan zijn land- en tijdgenoot Karel Čapek. In de jaren dertig van de vorige eeuw waren zij twee van grootste prozaschrijvers in de Tsjechische taal. Vančura’s werk was meer experimenteel dan dat van Čapek. De roman ‘Hrdelní pře aneb Přísloví’ is zowel een detective als een taalfilosofische studie. Het boek bevat honderden oude spreekwoorden en is alleen daarom al bijna onvertaalbaar. Vančura schreef veel: historische romans, toneelstukken, filmscenario’s en humoristische verhalen, zoals ‘Een grillige zomer uit 1926. Vančura  was communist en verzette sterk tegen het Naziregime. In 1942 werd hij geëxecuteerd. 


‘Een grillige zomer werd net als een aantal andere boeken van Vančura verfilmd. Het verhaal leent zich hier bij uitstek voor. Het is zomer in het dorp Karlskrok, waar de verveling overheerst. Drie vrienden – een badmeester, een majoor en een geestelijke - zien elkaar elke dag aan de rand van het zwembad. Zij roddelen wat en drinken een glas wijn. De orde wordt verstoord door de komst van de circusartiest Arnostek. De artiest laat de mannen wat trucjes zien. Zij zijn onder de indruk, ook van zijn eetlust. Die avond bezoeken zij de eerste voorstelling, waarbij Arnostek een show opvoert op het slappe koord.

Het verhaal draait vervolgens om Anna, de knappe assistente van de circusartiest. De drie vrienden raken in de ban van haar charmes. Zij maken afspraakjes met haar, die niet allemaal goed aflopen. De vrouw van de badmeester legt het ondertussen aan met Arnostek. Het geheel zou niet misstaan in een klucht van John Lanting.

Wat het verhaal aardig maakt is de lichte toon in combinatie met het nogal ouderwetse taalgebruik. Leuk is ook de onverstoorbaarheid van de heren. De woonwagen wordt bijvoorbeeld kort en klein geslagen. Niemand zegt er verder iets over, te onbelangrijk. Bij de diverse vechtpartijtjes komt het gezag in de vorm van een veldwachter standaard te laat.

Grappig zijn tot slot de titels van de veelal korte paragrafen, bijvoorbeeld ‘Opsomming van gerechten’, ‘Breedvoerigheid en wijdlopigheid (op aanraden van de critici), ‘Spelen met grutten’ of ‘Heeft satan een vork?’.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten