woensdag 21 oktober 2026

Raymond Swaep - Scharlaken


Raymond Swaep is Rotterdammer en schrijft veel over de stad. Scharlaken is zijn debuutroman. Het spannende verhaal speelt in het Rotterdam van de jaren twintig van de vorige eeuw. Hij weet de lezer helemaal mee te nemen in de sfeer van de vooroorlogse stad. Hoofdpersoon is de jongeman Scharlaken die op een smerig kamertje in het Achterklooster woont. Hij is arm en wanneer hij een advertentie ziet voor assistent van een pandjesbaas solliciteert hij en wordt hij tot zijn eigen verbazing aangenomen. Het is een stap die zijn leven op zijn kop zet.

Scharlaken leert zijn baas Stich kennen en krijgt opdrachten om geld te innen. Dat gaat hem vrij makkelijk af en Stich is overdreven aardig voor hem: hij schenkt hem voortdurend te drinken in als hij op bezoek is op zijn kantoor aan de Coolsingel en neemt hem mee uit eten. Scharlaken geniet ervan, maar vraagt zich ook af wat er achter dit gedrag van zijn baas zit. Dat er iets niet in de haak is blijkt wanneer een van de huurders waar hij langgewenst is op een vreselijke wijze is afgeslacht. Een andere huurder waar hij juist ook is, een socialist en onruststoker, wordt snel als dader opgepakt, maar later weer vrijgelaten. Dan leert hij hoofdinspecteur Larssen kennen. Deze figuur duikt telkens op tijdens de wandelingen die Scharlaken door de stad maakt en gedraagt zich voor een hoofdinspecteur nogal verdacht.

Swaep heeft een aanstekelijke manier van vertellen en geeft daarmee het verhaal vaart. In korte hoofdstukken weet hij steeds een nieuwe wending aan het verhaal te geven. Scharlaken vindt een dreigbrief onder zijn kussen, hij is ook een keer buiten westen geraakt en Stich ontfermt zich steeds meer over hem. Hij biedt hem een woning aan de Bergselaan en doet allerlei onthullingen, waardoor wat eerst toevalligheden leken nu onderdeel zijn van een vooropgezet plan. Scharlaken weet niet goed wat hij ervan moet denken en dreigt zelf ook slachtoffer te worden. Het personage Scharlaken weet te verrassen. Hij is niet alleen de onderdanige knecht van Stich, maar ontpopt zich als een vechter en is soms niet zo braaf als je denkt.

Omdat Scharlaken vaak onderweg is, biedt dit kansen om de historische stad te beschrijven. Swaep doet dit met veel plezier en kennis van zaken. Hij schrijft over Katendrecht, Vreewijk, uitgaansgelegenheden op de Dijk, de nieuwe wijk Liskwartier en nog veel meer. De rake beschrijvingen van een stad met vele gezichten passen bij de thrillerachtige sfeer van het verhaal. Tegen het einde verwacht je natuurlijk een ontknoping en deze komt er ook. Voor die tijd zet de Swaep de lezer verschillende keren op het verkeerde been. Iets wat op de duur enigszins ongeloofwaardig wordt. Dit is een klein minpunt bij dit verder mooi geschreven en spannende debuut.

Geen opmerkingen: