In 2023 stond Detlev van Heest na het verschijnen van Parkeren in Hilversum weer in de belangstelling, althans bij een klein publiek liefhebbers, waarvan ik er één ben. Twee jaar later verscheen De resten van een mens en onlangs kwam hij met zijn derde boek in korte tijd: Dit was het. Op het titelblad is het woord roman, dat nog wel bij Parkeren in Hilversum stond vermeld, verdwenen en de titel duidt op een afsluiting van iets: misschien is dit wel zijn laatste boek.
In Dit was het blikt hij terug op zijn leven in Japen en Nieuw-Zeeland met zijn ex Annelotte. Hij beschreef zijn huwelijk al uitgebreid in eerdere boeken, maar van herhaling is geen sprake. Van Heest zoomt juist in op gebeurtenissen die hij eerder zijdelings behandelde, zoals de tevergeefse pogingen van zijn ex en hij om via medische weg zwanger te raken. Ik zie hem niet echt voor mij als vader en volgens mij hij zelf ook niet: ’Ik wil een eenvoudig leven leiden, zonder problemen die buiten mijn macht liggen, maar wel een leven met Annelotte, die mij kracht geeft zolang zij zelf voor mij geen bron van zorg wordt. Mijn waarheid is dat met de geboorte van mijn kinderen de problemen pas goed zullen beginnen en dat alles op haar schouders neer zal komen.’
De passages over het uiteengaan met zijn ex zijn soms aangrijpend, maar zitten ook vol relativering en humor. Op eenzelfde toon praat hij over zijn foute Duitse familieleden. Zijn grootvader was SS’er maar de familie zag hier weinig kwaads in, dachten er eenvoudig nooit verder over na. Van Heest interesseert zich voor zijn Duitse familie, maar het lijkt vooral onderzoeksmateriaal voor hem te zijn. Van liefde is weinig sprake. Wanneer hij een oom confronteert met het feit dat zijn grootvader bij de SS zat, reageert hij sussend.’ Ach, mijn vader zat bij de SS in Achter-Pommeren! Áchter-Pommeren! Elke vrijdag drie kwartier marcheren en een beetje schieten. Dat stelde helemaal niks voor. De SS was daar zoiets als de schutterij.'
In de jaren 1968/1969 stierven zijn vader en zijn beide grootouders. Een passage waarin hij schrijft over de dood van zijn hondje eindigt met de woorden: ‘Het verdriet over Peggy, die eerste liefde van mij, was oneindig veel groter dan het wegvallen van alle mannen uit mijn leven.’ Dit was het is een boek waarin Van Heest terugkijkt, maar hij schrijft ook over zijn nieuwe vriendin Mirjam en over zichzelf en zijn relatie tot anderen. Nadat hij tot zijn verdriet een hotelkamer moest delen met een andere man schrijft hij: ‘De mens moet op afstand blijven, een abstract idee gehuld in vlees.’
Tot slot schrijft hij ook over zijn schrijverschap, een van de weinige dingen die voor hem echt tellen. Hij voelt soms jaren geen enkele aandrift om te schijven, maar als hij begint is hij niet meer te houden: ’Maar als ik eenmaal schrijf bestaat er geen uitstel, dan moet alles onverwijld opgeschreven worden. Zolang ik denken kan, ben ik bang dat ik halverwege een zin in elkaar zal storten. Dat ik mijn laatste woorden niet af kan maken. Het is een neurotische vrees om iets onaf achter te laten, hoe klein en onbeduidend ik en mijn woorden ook zijn.’ Ik hoop dat deze aandrift nog even aanhoudt en dat Dit was het niet zijn laatste boek is.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten