Thomas Heerma van Voss heeft de ziekte van Crohn, een chronische darmziekte. In Condities schrijft hij over een schrijver met de ziekte van Crohn die een boek schrijft over iemand met de ziekte van Crohn. Hoofdpersoon is Vincent Pek. Hij heeft twee verhalenbundels op zijn naam staan en werkt aan een derde bundel. Het wil niet vlotten en om geld te verdienen schrijft hij teksten in opdracht. Zijn vriendin Femke is bezig met haar promotieonderzoek en trekt onvoorzien bij hem in. Als Vincents redacteur kritisch is op zijn nieuwe werk en hem aanraadt meer autobiografisch over zijn ziekte te schrijven pakt hij dit op en komt zijn leven in een stroomversnelling.
Condities is ingenieus opgebouwd. In korte hoofdstukken schakelt Heerma van Voss tussen het heden en het verleden van Vincent. Zo laat hij je begrijpen hoe de ziekte en het schrijverschap van Pek zich hebben ontwikkeld en werkt hij mooi naar een spannende climax toe. Hij laat veel zien van zijn hoofdpersoon, zowel belangrijke zaken als een eerdere vriendin als details over colleges die hij volgde, over het eindeloze wachten in een ziekenhuis of hoe hij in een vriendengroep terecht kwam. Het verhaal kabbelt hierdoor voort, maar ik hou wel van deze manier van schrijven. Knap is dat veel details later terugkeren en dat het geheel voelt als een eenheid. Naast de ziekte en het schrijven van Vincent is zijn relatie met Femke de derde verhaallijn.
De drie lijnen lopen parallel en – als je dat zo kunt zeggen – reageren voortdurend op elkaar. De ziekte van Vincent verergert, maar hij krijgt wederom een nieuw medicijn toegediend. Hij vertelt Femke weinig over zijn toestand en communiceert volgens haar sowieso gebrekkig met haar. Zij twijfelt daarom ook over hun relatie. Het nieuwe medicijn lijkt aan te slaan en Vincent heeft zich door zijn uitgever laten overtuigen om over zijn ziekte te schrijven, maar wel op zijn eigen voorwaarden, vanuit het fictieve personage Gregor. De buikkrampen blijven tijdelijk uit en hij komt zowaar aan. Dag en nacht schrijft hij door aan zijn roman. Femke is enerzijds blij voor hem, anderzijds krijgt zij niet het gewenste open contact met hem. Het fanatieke schrijven ziet zij niet als dé oplossing die zijn lijf nodig heeft om te ontstressen.
De uitgever van Vincent is dolblij met het resultaat en wil het boek snel uitgeven. Mooi is hoe deze uitgever wordt neergezet: hoe hij geilt op komende publiciteit rond het boek. De achterflaptekst is buitensporig enthousiast en er worden zelfs posters voor het boek gedrukt om in abri’s op te hangen. De uitgever hamerde er bij Pek op om - uit commerciële overwegingen - het boek persoonlijker te maken en stelde voor het verhaal in de ik-vorm te schrijven. Vincent deed wat pogingen om te zien hoe dit uitpakte, maar ging er toch niet in mee. Leuk is dat in het tweede deel van de roman Heerma van Voss overgaat op de ik-vorm. Zo zijn er meer spiegelingen in het boek tussen de hoofdpersoon Vincent en het personage Gregor in zijn roman.
Heerma van Voss speelt in het boek met het genre autofictie. Vincent houdt hier niet van, hij haat persoonlijke verhalen. Hij wil juist niet de kwaal van zich af schrijven, zoals schrijvers van autofictie vaak doen. Uiteindelijk is het boek grotendeels wel autobiografisch geworden. De lancering is een succes, en er volgt al snel een tweede druk. Maar na een televisieoptreden kantelt het. Vincent komt niet goed over op het publiek en de interviewster is kritisch over een scène die die zij ongeloofwaardig vindt. Vincent kan zich uiteraard niet beroepen op het autobiografische karakter van de scène, temeer daar hij dit gegeven heeft verzwegen voor zijn vriendin.
De neergang van Vincent gaat hard, het nieuwe medicijn werkt toch niet zo goed als gewenst en zijn vriendin houdt het niet langer vol met hem. Aan het einde lopen de verhalen van Gregor, Vincent en misschien ook van Thomas zelf meer en meer door elkaar. Condities is volgens mij met 450 pagina’s het dikste boek van Thomas Heerma van Voss en ik vind het ook een van zijn beste. Het lijkt ondanks het zware onderwerp, met veel plezier geschreven. De verbondenheid van de drie hoofdlijnen is heel sterk en de veel zijpaden vervelen niet. In de hele roman wordt gespeeld met het genre autofictie en dat geeft het boek een extra dimensie.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten