Bas Jongenelen – De duivel in de Nederlandse literatuur

De duivel in de Nederlandse literatuur is een omvangrijk onderwerp. Bas Jongenelen geeft in zijn inleiding aan hoe hij dit afbakent. Ten eerste wil hij zich beperken tot oorspronkelijk Nederlandstalige werk. Ten tweede zegt hij uitsluitend teksten te bespreken waarin de duivel als literair personage optreedt, niet als concept of als symbool van het kwaad. Hij houdt zich vervolgens niet aan beide voornemens. Dat is niet erg, maar zijn studie wordt daarmee wel wat wijdlopig, vooral omdat hij ook geen trends benoemt of een overkoepelende theorie heeft. Hij behandelt de duivel in de Nederlandse literatuur thematisch.

 

Walter Dornstedt – Ontbranden

De tweede roman van Walter Dornstedt draait om de hoofdpersoon Guus Mahler, die na de dood van zijn moeder terugkeert uit Amerika en afscheid neemt van zijn huis en zijn jeugd. Maar de tweede hoofdpersoon in Ontbranden is de stad Spijkenisse. Beide personages hebben verschillende gezichten. Dornstedt weet ze uitstekend in elkaar te vlechten. 

Hester van Hasselt, Bianca Sistermans – Hier besta ik

Schrijver Hester van Hasselt en fotograaf Bianca Sistermans werken al jarenlang samen. Een jaar geleden verscheen het prachtig vormgegeven Een mogelijk begin van veel, met interviews en foto’s van 29 dichters. Hier besta ik is uit 2017 en bevat twaalf portretten van dichters die betrokken zijn bij de eenzame uitvaart. Zij schrijven een passend gedicht en dragen dit voor bij een uitvaart. F. Starik startte het initiatief in 2002 in Amsterdam, naar een idee van Bart FM Droog. 

Hans van Willigenburg – Zin in dictatuur

Hans van Willigenburg komt de laatste jaren regelmatig met nieuw proza voor de dag. In 2020 verscheen de roman Houden van Trump, het jaar erop de verhalenbundel Zenderbaas. Vorig jaar publiceerde hij de roman met de prikkelende titel Zin in dictatuur. De drie boeken verschenen bij de kleine uitgeverij Ezo Wolf en qua vormgeving lijken ze op elkaar. Ook inhoudelijk zijn er overeenkomsten.

 

Ananda Serne – Nachtbloeiers

Nachtbloeiers is de debuutroman van Ananda Serné. Zij werd geboren in Rotterdam. Haar ouders hadden een vrachtschip, waar zij mee door Europa voeren. Serné woont in Noorwegen en is naast schrijver beeldend kunstenaar. Het verhaal van Nachtbloeiers speelt in de nabije toekomst, het thema is slapeloosheid.

Mathijs Deen – De grenzeloze rivier

De grenzeloze rivier uit 2021 is het derde boek van Mathijs Deen dat ik in korte tijd lees. En net als de andere twee boeken heb ik dit boek deels geluisterd. Deen leest het zelf voor en zijn stem is zeer aangenaam om naar te luisteren. De opzet van het boek is vergelijkbaar met De Wadden. Het stroomgebied van de Rijn is het onderwerp. Hij duikt in historisch belangrijke gebeurtenissen, gebruikt fictie, stelt zichzelf filosofische vragen en verdiept zich in de geologie en de fauna van het gebied. 

 

Mathijs Deen – De Wadden

 

Het Waddengebied speelt vaak een rol in de romans van Matthijs Deen, zoals in de spannende roman De Hollander, die ik pas las. De Wadden uit 2013 is een brede geschiedenis van het gebied en heeft als heldere ondertitel een geschiedenis. Deen begint in de ijstijd en eindigt bij het hedendaags toerisme op de eilanden. Zijn boek gaat niet alleen over de menselijke geschiedenis maar ook over geologie en biologie. 

 

Nagieb Mahfoez – De dief en de honden

 

Nagieb Mahfoez (1911-2006) was een van de belangrijkste Egyptisch schrijvers. Binnen de Arabische wereld wordt hij nog altijd veel gelezen. In 1988 ontving hij als eerste en enige Arabische schrijver de Nobelprijs. De Dief en de honden uit 1961 is een van zijn meest populaire boeken. Het werd in 1989 in het Nederlands uitgegeven. De vertaling is van Marcelle van der Pol en John Cremers.

Andreas Burnier – Het jongensuur

Meteen na het lezen van het debuut Een tevreden lach las ik van Andreas Burnier dit boek uit 1969. Van Het jongensuur wordt gezegd dat het haar meest autobiografische roman is. Het verhaal speelt in de Tweede Wereldoorlog waarin Simone een joods meisje is en moet onderduiken op verschillende adressen. 

Andreas Burnier – Een tevreden lach

 

Andreas Burnier (1931-2002) was als feministe in de jaren zestig een voorloper en inspiratiebron voor velen. Ze was een aantal jaren getrouwd met een man en kreeg kinderen, maar voelde zich van jongs af aan meer aangetrokken tot vrouwen. Belangrijker was misschien nog dat zij zich een man voelde in een vrouwenlichaam. Zij had joodse wortels en zei eens: "Het is altijd een voorrecht te worden geboren in een onderdrukte groep.” Deze persoonlijke thema’s vormen een belangrijk deel van haar werk. Naast schrijfster van romans, verhalen en essays was Burnier hoogleraar criminologie.

 

Waguih Ghali – Bier in de snookerclub

 

Van de Egyptische schrijver Waguih Ghali verscheen tijdens zijn leven slechts één boek: Beer in de snooker club. De roman was geschreven in het Engels en kwam uit in 1964. Vijf jaar later overleed Ghali, net veertig jaar oud. Hoewel zijn geboortejaar niet vaststaat moet deze tussen 1927 en 1929 liggen. Hij liet een onvoltooide tweede roman na. Zijn dagboeken, die de laatste jaren van zijn leven beslaan, werden in 2016 en 2017 uitgegeven. Ghali werd geboren in Alexandrië en studeerde later in Cairo. Vanaf begin jaren vijftig woonde hij de meeste tijd in Europa: Parijs, Londen, Stockholm. De laatste jaren van zijn leven verbleef hij in West-Duitsland. 

 

Arjen van Veelen – Rotterwad

 Een van de vele dingen waar Arjen van Veelen in zijn bestseller Rotterdam bij stilstaat is natuurvernietiging. Specifiek gaat zijn interesse uit naar het natuurgebied De Beer, dat halverwege de jaren zestig plaats moest maken voor de uitbreiding van de Europoort. In tijden van vooruitgangsgeloof moest in Rotterdam natuur voortdurend plaatsmaken voor industrie. In deze uitgave van Roterodamum houdt Van Veelen een pleidooi voor het laten ontstaan van een nieuw natuurgebied, ter compensatie.